Əhməd Kənan Yontunç (türk. Ahmet Kenan Yontunç; 1904, Konstantinopol – 1995, İstanbul) — Türk heykəltaraşı.
Kənan Əli Yontunç | |
---|---|
türk. Kenan Ali Yontunç | |
![]() | |
Doğum tarixi | 1904 |
Doğum yeri | |
Vəfat tarixi | 1995 |
Vəfat yeri | |
Milliyyəti | türk |
Vətəndaşlığı | |
Fəaliyyəti | heykəltaraş |
Təhsili | Sənayeyi Nəfisə məktəbi |
Janr | heykəltaraş |
![]() |


Atatürk büstləri və heykəlləri ilə Türkiyənin monumental heykəltaraşları arasında fərqlənən Kənan Yontunç Türkiyə Cümhuriyyətinin ilk heykəltaraşlarından biri olub. Onun Seyr-i Səfain Administrasiyası sərnişin salonu qarşısındakı Atatürk büstü (1927), Amasya və Təkirdağdakı Atatürk heykəlləri, 1938-ci ildə ərsəyə gətirdiyi Atatürk maskası mühüm əsərlərindəndir.
Həyatı və fəaliyyəti
Kənan Yontunç, 1904-cü ildə anadan olub. O, Bağdadın keçmiş valisi Mehmed Əli bəyin oğludur. 7 il İstanbul Sultanisində təhsil aldıqdan sonra bir il Sənay-i Nəfisə məktəbində, daha sonra Münxenə gedib, üç il müxtəlif heykəltaraşlıq emalatxanalarında təhsil alıb.
Vətəninə qayıtdıqdan sonra o, 1925-ci ildən müxtəlif məktəblərdə müəllim kimi fəaliyyət göstərib. Mustafa Kamal Atatürkün silahdaşı, dövrün 8-ci Partiya komandanı general Kazım Sevüktəkin bəyin qızı Feriha xanımla evlənib. Seyr-i Səfain (Dəniz yolları) Administrasiyası tərəfindən İstanbulda Qalata sərnişin zalının qarşısına qoyulan Atatürkün büstünü hazırladıqdan sonra (1927), Atatürkün poza verdiyi və onun abidəsini düzəldən ilk türk heykəltaraş oldu. Daha sonra monumental heykəllər üzərində işləyən Kənan Əli bəyin 1929-cu ildə Amasya və Təkirdağda ucaldılan Atatürk heykəlləri müstəqil dizayn olaraq ilk yerli monumental heykəllər sırasındadır. Onun Türkiyənin müxtəlif əyalətlərində hazırladığı 16 heykəli vardır. 1930-cu ildə dövrün baş naziri İsmət Paşa da öz büstü üçün ona poza verən siyasi lider olub. Beləliklə, o, həm Atatürkün, həm də İnönünün poza verərək büstlərini hazırlayan ilk türk heykəltaraş olub.
1937-1938-ci illərdə İqtisadiyyat Nazirliyində səfərbərlik rəssamı işləyib. 1938-ci ildə hazırladığı Atatürkə bənzəyən uğurlu maskası, Dövlət Abidələri münsiflər heyəti tərəfindən mədəniyyət müəssisələrinə tövsiyə edilərək əsərin terakota reproduksiyaları bütün ölkədə paylandı. Atatürkün istəyi ilə vəfat edərkən üzünün maskasını götürməyi öz üzərinə götürdü.
1947-ci ildə Rəssamlıq Akademiyasında çalışmağa başlayıb. 1955-ci ildə modifikasiya müəllimi kimi çalışıb. Anıtqəbirin inşası zamanı işləyən heykəltaraşlardan biri olaraq "Bayraq dirəyi postamenti relyefi", "Xitabət kürsüsü relyefi və yazısı" və quş evlərini hazırlayıb.
Kənan bəy 1969-cu ildə təqaüdə çıxıb. İstanbuldakı şəxsi emalatxanasında əsərlərini hazırlayan rəssam-heykəltaraşın 1983-cü ildə Yapı Kredi Bankı Qalatasaray sərgisində əsərlərinin nümayişi təşkil olunub. Kənan Yontunç 1995-ci ildə İstanbulda vəfat edib.
Modelyer Eda Taşpınar Kənan Yontunçun nəvəsidir.
Əsərləri
- Atatürk abidəsi, 1928, Amasya
- Atatürk abidəsi, 1929, Təkirdağ
- Atatürk abidəsi, 1929, Kırklareli
- Atatürk abidəsi, 1931, Çorum
- Atatürk abidəsi, 1931, Ədirnə
- Atatürk abidəsi, 1931, Qars
- Atatürk abidəsi, 1933, Elazığ
- Atatürk abidəsi, 1934, Silifke
- Atatürk abidəsi, 1934, İsparta
- Atatürk abidəsi, 1935, Balıkəsir
- Atatürk abidəsi, 1937, Qars (1931-ci ildə hazırlanmış abidənin yerinə)
- Atatürk abidəsi, 1937-38, Kayseri
- Atatürk maskası, 1938
- Feriha xanımın büstü, 1940, İstanbul Rəsm və Heykəl Muzeyi
- Atatürk abidəsi, 1938, Mərsin
- İnönü heykəli, 1938, Mərsin
- Heykəltaraş Zühtü Müridoğlunun başı, 1962, İstanbul Rəsm və Heykəl Muzeyi,
- Musahipzadə Cəlal büstü, 1970, Üsküdar Şəhər Teatrı
- Aşıq Veysəl abidəsi, 1973, Gülhanə Parkı, İstanbul
- Atatürk abidəsi, 1973, Üsküdar Şəmsipaşa, İstanbul
İstinadlar
- Özer Oral, Atatürk’ün ve İnönü’nün ilk büstünü ben yaptım, Milliyet gazetesi 25.02.1973
- "Yontuç, Kenan Ali". Filozof.net. 27 Kasım 2015 tarixində .
- "Cumhuriyetin Anıtları:Anıt Heykeller". Tarihtarih.com. 27 Kasım 2015 tarixində . (#first_missing_last)
- Tekiner, Aylin. "Atatürk Heykelleri" (PDF). İletişim Yayınları. 2010. 27 Kasım 2015 tarixində (PDF).
- "Anıtkabir İnşası ve Mimari Özellikleri:Emeği Geçen Sanatçılar". anitkabir.tsk.tr. 27 Kasım 2015 tarixində .
- "Radikal newspaper article". 2015-09-24 tarixində . İstifadə tarixi: 2024-05-13.
- Karagöz, Erkan. "Kars Gezi Kitapçığı" (PDF). 27 Kasım 2015 tarixində (PDF).
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Ehmed Kenan Yontunc turk Ahmet Kenan Yontunc 1904 Konstantinopol 1995 Istanbul Turk heykeltarasi Kenan Eli Yontuncturk Kenan Ali YontuncDogum tarixi 1904Dogum yeri Konstantinopol Osmanli imperiyasiVefat tarixi 1995Vefat yeri Istanbul Istanbul ili TurkiyeMilliyyeti turkVetendasligi TurkiyeFealiyyeti heykeltarasTehsili Senayeyi Nefise mektebiJanr heykeltaras Vikianbarda elaqeli mediafayllar1926 ci ilde heykeltaras Kenan Eli Yontunc terefinden hazirlanmis ve Seyr i Sefain Administrasiyasi sernisin salonu qarsisina qoyulmus Ataturk bustuMersin Ataturk bustu Senet cevresi Nomre 1 1978 ci ilin noyabri Ataturk bustleri ve heykelleri ile Turkiyenin monumental heykeltaraslari arasinda ferqlenen Kenan Yontunc Turkiye Cumhuriyyetinin ilk heykeltaraslarindan biri olub Onun Seyr i Sefain Administrasiyasi sernisin salonu qarsisindaki Ataturk bustu 1927 Amasya ve Tekirdagdaki Ataturk heykelleri 1938 ci ilde erseye getirdiyi Ataturk maskasi muhum eserlerindendir Heyati ve fealiyyetiKenan Yontunc 1904 cu ilde anadan olub O Bagdadin kecmis valisi Mehmed Eli beyin ogludur 7 il Istanbul Sultanisinde tehsil aldiqdan sonra bir il Senay i Nefise mektebinde daha sonra Munxene gedib uc il muxtelif heykeltarasliq emalatxanalarinda tehsil alib Vetenine qayitdiqdan sonra o 1925 ci ilden muxtelif mekteblerde muellim kimi fealiyyet gosterib Mustafa Kamal Ataturkun silahdasi dovrun 8 ci Partiya komandani general Kazim Sevuktekin beyin qizi Feriha xanimla evlenib Seyr i Sefain Deniz yollari Administrasiyasi terefinden Istanbulda Qalata sernisin zalinin qarsisina qoyulan Ataturkun bustunu hazirladiqdan sonra 1927 Ataturkun poza verdiyi ve onun abidesini duzelden ilk turk heykeltaras oldu Daha sonra monumental heykeller uzerinde isleyen Kenan Eli beyin 1929 cu ilde Amasya ve Tekirdagda ucaldilan Ataturk heykelleri musteqil dizayn olaraq ilk yerli monumental heykeller sirasindadir Onun Turkiyenin muxtelif eyaletlerinde hazirladigi 16 heykeli vardir 1930 cu ilde dovrun bas naziri Ismet Pasa da oz bustu ucun ona poza veren siyasi lider olub Belelikle o hem Ataturkun hem de Inonunun poza vererek bustlerini hazirlayan ilk turk heykeltaras olub 1937 1938 ci illerde Iqtisadiyyat Nazirliyinde seferberlik ressami isleyib 1938 ci ilde hazirladigi Ataturke benzeyen ugurlu maskasi Dovlet Abideleri munsifler heyeti terefinden medeniyyet muessiselerine tovsiye edilerek eserin terakota reproduksiyalari butun olkede paylandi Ataturkun isteyi ile vefat ederken uzunun maskasini goturmeyi oz uzerine goturdu 1947 ci ilde Ressamliq Akademiyasinda calismaga baslayib 1955 ci ilde modifikasiya muellimi kimi calisib Anitqebirin insasi zamani isleyen heykeltaraslardan biri olaraq Bayraq direyi postamenti relyefi Xitabet kursusu relyefi ve yazisi ve qus evlerini hazirlayib Kenan bey 1969 cu ilde teqaude cixib Istanbuldaki sexsi emalatxanasinda eserlerini hazirlayan ressam heykeltarasin 1983 cu ilde Yapi Kredi Banki Qalatasaray sergisinde eserlerinin numayisi teskil olunub Kenan Yontunc 1995 ci ilde Istanbulda vefat edib Modelyer Eda Taspinar Kenan Yontuncun nevesidir EserleriAtaturk abidesi 1928 Amasya Ataturk abidesi 1929 Tekirdag Ataturk abidesi 1929 Kirklareli Ataturk abidesi 1931 Corum Ataturk abidesi 1931 Edirne Ataturk abidesi 1931 Qars Ataturk abidesi 1933 Elazig Ataturk abidesi 1934 Silifke Ataturk abidesi 1934 Isparta Ataturk abidesi 1935 Balikesir Ataturk abidesi 1937 Qars 1931 ci ilde hazirlanmis abidenin yerine Ataturk abidesi 1937 38 Kayseri Ataturk maskasi 1938 Feriha xanimin bustu 1940 Istanbul Resm ve Heykel Muzeyi Ataturk abidesi 1938 Mersin Inonu heykeli 1938 Mersin Heykeltaras Zuhtu Muridoglunun basi 1962 Istanbul Resm ve Heykel Muzeyi Musahipzade Celal bustu 1970 Uskudar Seher Teatri Asiq Veysel abidesi 1973 Gulhane Parki Istanbul Ataturk abidesi 1973 Uskudar Semsipasa IstanbulIstinadlarOzer Oral Ataturk un ve Inonu nun ilk bustunu ben yaptim Milliyet gazetesi 25 02 1973 Yontuc Kenan Ali Filozof net 27 Kasim 2015 tarixinde Cumhuriyetin Anitlari Anit Heykeller Tarihtarih com 27 Kasim 2015 tarixinde first missing last Tekiner Aylin Ataturk Heykelleri PDF Iletisim Yayinlari 2010 27 Kasim 2015 tarixinde PDF Anitkabir Insasi ve Mimari Ozellikleri Emegi Gecen Sanatcilar anitkabir tsk tr 27 Kasim 2015 tarixinde Radikal newspaper article 2015 09 24 tarixinde Istifade tarixi 2024 05 13 Karagoz Erkan Kars Gezi Kitapcigi PDF 27 Kasim 2015 tarixinde PDF