Bu məqalənin sonunda mənbə siyahısı var, lakin mətndaxili mənbələr heç və ya kifayət qədər istifadə edilmədiyi üçün bəzi məlumatların mənbəsi bilinmir. |
Karl Edvard Saqan (ing. Carl Edward Sagan; 9 noyabr 1934[…], Bruklin, Nyu-York ştatı – 20 dekabr 1996[…], Sietl, Vaşinqton) — amerikalı , astrofizik və görkəmli elm təbliğatçısı.
Karl Saqan | |
---|---|
ing. Carl Edward Sagan | |
| |
Doğum tarixi | 9 noyabr 1934[…] |
Doğum yeri | |
Vəfat tarixi | 20 dekabr 1996[…](62 yaşında) |
Vəfat yeri | |
Vəfat səbəbi | ağciyər iltihabı |
Elm sahələri | astrobiologiya, Planetologiya, astrofizika, astronomiya |
İş yeri | |
Təhsili |
|
Elmi rəhbəri | Cerard Koyper |
Tanınmış yetirmələri | Nil Deqrass Tayson |
Üzvlüyü |
|
Mükafatları | ![]() ![]() |
| |
carlsagan.com | |
![]() |
Saqan astrobiologiya sahəsində ilk mütəxəssislərdəndir. Onun Yerdənkənar Şüurun Axtarışı () layihəsinin irəliləməsində böyük xidmətləri olmuşdur. Saqan özünün elmi-populyar kitabı və televiziya mini-serialı olan ""dan sonra məşhurlaşdı. O, həmçinin "Kontakt" romanının və 1997-ci ildə çəkilmiş eyniadlı filmin müəllifidir.
Təhsili və elmi karyerası
Karl Saqan Bruklində yəhudi ailəsində doğulmuşdur. Atası Sem Saqan dərzi, anası Raşi Molli Qruber evdar qadın idi. Saqan 1955-ci ildə Çikaqo Universitetinin məzunu olur. O, 1956-cı ildə fizika sahəsində magistr, 1960-cı ildə isə astronomiya və astrofizika üzrə doktorluq dərəcəsi alır. Universitet illərində genetik H. J. Müllerin laboratoriyasinda çalışır.
1960-cı illərin əvvələrində alimlərdən heç kimdə Venera planetinin səthi haqda təsəvvür yox idi. Saqan öz məqaləsində planetdə mümkün olan şərtləri qeyd etmişdir. Karl Saqanın özü belə hesab edirdi ki, planetin səthi quru və istidir.
1960–1962-ci illərdə Saqan Çikaqo Universitetində "Yerk rəsədxanası"nda, Kaliforniya Berkli Universitetində və Stenford Universitetində assistent olaraq çalışmışdır. 1962–1968-ci illərdə Harvard Universitetində astronomiyadan dərs demişdir. 1968-ci ildə Kornel Universitetidə fəaliyyətini davam etdirmişdir. 1971-ci ildə astronomiya və kosmik tədqiqatlar üzrə professor və planetlərin öyrənilməsi laboratoriyasının direktoru olmuşdur.
Onun praktiki olaraq bütün Günəş sisteminin öyrənilməsi üçün nəzərdə tutulmuş kosmik layihələrə tövhəsi olmuşdur. O, ilk dəfə olaraq Günəş sistemini tərk edən kosmik aparatlarla yerdənkənar sivilizasiyalara "göndəriş" göndərməyin ideayasını irəli sürmüşdür. Karl Saqan göndərişlər üzərində işini davam edirdi. Ən detallı göndərişi isə proqramda onun da iştirak etdiyi "Voyacerin" qızıl plastinkası" idi.
Elmi nailiyyətləri
Saqan Saturnun peyki və Yupiterin peyki Avropada okeanların olması hipotezini ilk irəli sürənlərdən olmuşdur.
Saqan, həmçinin Veneranın atmosferini, Marsda və Titanda fəsil dəyişiklərinin öyrənilməsinə nəzərəçarpacaq töhfələr vermişdir. O müəyyən etmişdir ki, Venera planetinin atmosferi çox isti və sıxdır. O həm qeyd edir ki, qlobal istiləşmə insanlar tərəfindən yaradılmış süni təhlükədir.
Karl Saqan Marsda fəsil dəyişikliyinin səbəb olması hipotezini irəli sürmüşdür.
Elmin populyarlaşdırılması
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTltTDJZd0wxQnNZVzVsZEdGeWVWOXpiMk5wWlhSNUxtcHdaeTh6TURCd2VDMVFiR0Z1WlhSaGNubGZjMjlqYVdWMGVTNXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
Karl Saqan yerdənkənar sivilizasiyaların axtarışı ideyasını vermiş ilk alimlərdən olmuşdur. Saqan məşhur 13 seriyalı "Kosmos: fərdi səyahət" elmi sənədli filminin müəllifidir, özü isə bu filmdə hadisələri nəql edən rolunda çıxış etmişdir. Serialın ideyasını Saqan Yakov Bronovskinin "İnsanın yaranışı" serialından götürmüşdür. Serialda saundtrek kimi Bax, Vivaldi, Motsart, Stravinski, , və s. bəstəkarların musiqiləri səslənmişdi. Karl Saqan, həmçinin elmin təbliğatı və populyarlaşdırılması üçün kitablar yazırdı. Belə kitablardan biri "Kosmos: fərdi səyahət" serialının bəzi mövzularını daha da işıqlandıran "Kosmos" kitabıdır.
Əsas işləri
- "Planetlər" Karl Saqan və Conatan Nortom Leonard "Life" — jurnalının redaktorları ilə birgə, 1966.
- "Kainatda şüurlu həyat" (ing. Intelligent Life in the Universe), К. Saqan və İosif Samuiloviç Şklovski. Random House, 1966.
- "Yerdənkənar şüurla əlaqə" (ing. Communication with Extraterrestrial Intelligence), К. Saqan. MIT Press, 1973.
- "Mars və İnsan Şüuru" (ing. Mars and the Mind of Man), К. Saqan və b. Harper & Row, 1973.
- "Digər dünyalar" (ing. Other Worlds), К. Saqan. Bantam Books, 1975.
- "Yer səsləri: Voyacerin ulduzlararası yazısı" (ing. Murmurs of Earth: The Voyager Interstellar Record), К. Saqan və b. Random House, 1977.
- "Nüvə qışı: Atom müharibəsindən sonrakı həyat" (ing. The Nuclear Winter: The World After Nuclear War), К. Saqan və b. Sidgwick & Jackson, 1985.
- "Кontakt", К. Saqan. Simon and Schuster, 1985;
- "Heç kimin fikirləşmədiyi yol: Atom qışı və orduların sonu (ing. A Path Where No Man Thought: Nuclear Winter and the End of the Arms Race), К. Saqan və Riçard Tarko. Random House, 1990
- "Ədəmin əjdahaları: Insan beyninin təkamülü haqda mübahisə" (ing. Dragons of Eden: Speculations on the Evolution of Human Intelligence), К. Saqan. Ballantine Books, dekabr 1989, , 288 seh.
- " beyni: Elmi Romansların müzakirəsi" (ing. Broca’s Brain: Reflections on the Romance of Science), К. Saqan. Ballantine Books, 1993, , 416 seh.
- "Unudulmuş əcdadların kölgəsi: Kim olmağımız üzərində axtarış" (ing. Shadows of Forgotten Ancestors: A Search for Who We Are), К. Saqan və E. Druyn. Ballantine Books, 1993, , 528 seh.
- "Kometa" (ing. Comet), K. Saqan və E. Druyan. Ballantine Books, 1997, , 496 səh.
- "Solğun mavi nöqtə: İnsanlığın kosmik gələcəyə baxışı"(ing. Pale Blue Dot: A Vision of the Human Future in Space), К. Saqan. Ballantine Books, 1997, , 384 seh.
- "Milyardlarla milyardlar: Minniliyin sonunda yaşam və ölüm haqda fikirlər" (ing. Billions and Billions : Thoughts on Life and Death at the Brink of the Millennium), K. Saqan və E. Druyan. Ballantine Books, 1998, , 320 seh.
- "İblislərlə dolu dünya. Elmin şam işığında" (ing. The Demon-Haunted World: Science as a Candle in the Dark), К. Saqan. Ballantine Books, 1997, , 480 səh.
- "Kosmik əlaqələr" (ing. The Cosmic Connection), К. Saqan və Derom Eydjel. Cambridge University Press, 2000, , 301 səh.
- "Kosmos: fərdi səyahət" (ing. Cosmos: A Personal Voyage), К. Saqan. Random House, 2002, , 384 səh.
- "Elm tanrı axtarışında" (ing. The Varieties of Scientific Experience: A Personal View of the Search for God), К. Saqan. E. Druyanın redaksiyası ilə, 1985 mühazirə Gifford, Penguin Press HC, noyabr 2006, , 304 səh
İstinadlar
- Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- Carl Sagan // Internet Speculative Fiction Database (ing.). 1995.
- http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/sagan-carl.pdf.
- NNDB (ing.). 2002.
- https://www.elmundo.es/elmundo/2011/12/19/ciencia/1324316030.html.
- https://www.clarin.com/sociedad/murio-carl-sagan-cientifico-acerco-estrellas_0_r1Nbm8mZRKx.html.
Ədəbiyyatlar
- Davidson, Keay. Carl Sagan: A Life. New York: John Wiley & Sons. 1999. 33–41. ISBN .
- Head, Tom (ed.). Conversations with Carl Sagan. Jackson, Mississippi: University Press of Mississippi. 2005. ISBN . ([[:Category:|link]])[[Category:]]
- Poundstone, William. Carl Sagan: A Life in the Cosmos. New York: Henry Holt & Company. 1999. ISBN .
- Morrison, David. . AmeriQuests. 3 (2). 2006. 2011-07-20 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-10-01.
- Achenbach, Joel. Captured by Aliens: the search for life and truth in a very large universe. New York: Simon & Schuster. 1999. ISBN . [Includes detailed account of Sagan's role in the search for extraterrestrial life. Lay summary] (#bad_url).
Xarici keçidlər
- The Carl Sagan Portal
- Video of skit from The Tonight Show Starring Johnny Carson mentioning "billions and billions"
- BBC Radio program "Great Lives" on Carl Sagan's life
- A Man whose time Has come—Interview with Carl Sagan by Ian Ridpath, New Scientist 1974 July 4
- Carl Sagan — IMDb səhifəsi
- Carl Sagan Prize for Science Popularization
- Sagan Medal for Excellence in Public Communication in Planetary Science, presented by the American Astronomical Society's Division for Planetary Sciences (AAS/DPS)
- Carl Sagan Center for the Study of Life in the Universe, SETI Institute
- Carl Sagan's Life and Legacy as Scientist, Teacher, and Skeptic 2016-02-01 at the Wayback Machine, Committee for Skeptical Inquiry
- A Tribute to Carl Sagan: Our Place in the Universe, The Skeptics Society
- http://en.wikipedia.org/wiki/Carl_Sagan
- http://www.lib.ru/INOFANT/SAGAN
- Космос: эволюция Вселенной, жизни и цивилизации
- Sagan, Carl Edward (1934–1996)
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Bu meqalenin sonunda menbe siyahisi var lakin metndaxili menbeler hec ve ya kifayet qeder istifade edilmediyi ucun bezi melumatlarin menbesi bilinmir Lutfen menbeleri uygun sekilde metnin daxilinde yerlesdirerek meqalenin tekmillesdirilmesine komek edin Karl Edvard Saqan ing Carl Edward Sagan 9 noyabr 1934 Bruklin Nyu York stati 20 dekabr 1996 Sietl Vasinqton amerikali astrofizik ve gorkemli elm tebligatcisi Karl Saqaning Carl Edward SaganDogum tarixi 9 noyabr 1934 1934 11 09 Dogum yeri Bruklin Nyu York Nyu York stati ABSVefat tarixi 20 dekabr 1996 1996 12 20 62 yasinda Vefat yeri Sietl Vasinqton ABSVefat sebebi agciyer iltihabiElm saheleri astrobiologiya Planetologiya astrofizika astronomiyaIs yeri Kornell UniversitetiTehsili Cikaqo Universiteti 1960 Cikaqo Universiteti 1956 Cikaqo Universiteti 1955 Elmi rehberi Cerard KoyperTaninmis yetirmeleri Nil Deqrass TaysonUzvluyu Amerika Felsefe Cemiyyeti d Amerika Incesenet ve Elmler Akademiyasi Beynelxalq Astronomiya Ittifaqi Amerika Fizik Cemiyyeti d A 119 LayihesiMukafatlaricarlsagan com Vikianbarda elaqeli mediafayllar Saqan astrobiologiya sahesinde ilk mutexessislerdendir Onun Yerdenkenar Suurun Axtarisi layihesinin irelilemesinde boyuk xidmetleri olmusdur Saqan ozunun elmi populyar kitabi ve televiziya mini seriali olan dan sonra meshurlasdi O hemcinin Kontakt romaninin ve 1997 ci ilde cekilmis eyniadli filmin muellifidir Tehsili ve elmi karyerasiKarl Saqan Bruklinde yehudi ailesinde dogulmusdur Atasi Sem Saqan derzi anasi Rasi Molli Qruber evdar qadin idi Saqan 1955 ci ilde Cikaqo Universitetinin mezunu olur O 1956 ci ilde fizika sahesinde magistr 1960 ci ilde ise astronomiya ve astrofizika uzre doktorluq derecesi alir Universitet illerinde genetik H J Mullerin laboratoriyasinda calisir 1960 ci illerin evvelerinde alimlerden hec kimde Venera planetinin sethi haqda tesevvur yox idi Saqan oz meqalesinde planetde mumkun olan sertleri qeyd etmisdir Karl Saqanin ozu bele hesab edirdi ki planetin sethi quru ve istidir 1960 1962 ci illerde Saqan Cikaqo Universitetinde Yerk resedxanasi nda Kaliforniya Berkli Universitetinde ve Stenford Universitetinde assistent olaraq calismisdir 1962 1968 ci illerde Harvard Universitetinde astronomiyadan ders demisdir 1968 ci ilde Kornel Universitetide fealiyyetini davam etdirmisdir 1971 ci ilde astronomiya ve kosmik tedqiqatlar uzre professor ve planetlerin oyrenilmesi laboratoriyasinin direktoru olmusdur Onun praktiki olaraq butun Gunes sisteminin oyrenilmesi ucun nezerde tutulmus kosmik layihelere tovhesi olmusdur O ilk defe olaraq Gunes sistemini terk eden kosmik aparatlarla yerdenkenar sivilizasiyalara gonderis gondermeyin ideayasini ireli surmusdur Karl Saqan gonderisler uzerinde isini davam edirdi En detalli gonderisi ise proqramda onun da istirak etdiyi Voyacerin qizil plastinkasi idi Elmi nailiyyetleriSaqan Saturnun peyki ve Yupiterin peyki Avropada okeanlarin olmasi hipotezini ilk ireli surenlerden olmusdur Saqan hemcinin Veneranin atmosferini Marsda ve Titanda fesil deyisiklerinin oyrenilmesine nezerecarpacaq tohfeler vermisdir O mueyyen etmisdir ki Venera planetinin atmosferi cox isti ve sixdir O hem qeyd edir ki qlobal istilesme insanlar terefinden yaradilmis suni tehlukedir Karl Saqan Marsda fesil deyisikliyinin sebeb olmasi hipotezini ireli surmusdur Elmin populyarlasdirilmasiPlanetar Cemiyyetin numayendeleri teskilatla elaqeli toplantida Karl Saqan yerdenkenar sivilizasiyalarin axtarisi ideyasini vermis ilk alimlerden olmusdur Saqan meshur 13 seriyali Kosmos ferdi seyahet elmi senedli filminin muellifidir ozu ise bu filmde hadiseleri neql eden rolunda cixis etmisdir Serialin ideyasini Saqan Yakov Bronovskinin Insanin yaranisi serialindan goturmusdur Serialda saundtrek kimi Bax Vivaldi Motsart Stravinski ve s bestekarlarin musiqileri seslenmisdi Karl Saqan hemcinin elmin tebligati ve populyarlasdirilmasi ucun kitablar yazirdi Bele kitablardan biri Kosmos ferdi seyahet serialinin bezi movzularini daha da isiqlandiran Kosmos kitabidir Esas isleri Planetler Karl Saqan ve Conatan Nortom Leonard Life jurnalinin redaktorlari ile birge 1966 Kainatda suurlu heyat ing Intelligent Life in the Universe K Saqan ve Iosif Samuilovic Sklovski Random House 1966 Yerdenkenar suurla elaqe ing Communication with Extraterrestrial Intelligence K Saqan MIT Press 1973 Mars ve Insan Suuru ing Mars and the Mind of Man K Saqan ve b Harper amp Row 1973 Diger dunyalar ing Other Worlds K Saqan Bantam Books 1975 Yer sesleri Voyacerin ulduzlararasi yazisi ing Murmurs of Earth The Voyager Interstellar Record K Saqan ve b Random House 1977 Nuve qisi Atom muharibesinden sonraki heyat ing The Nuclear Winter The World After Nuclear War K Saqan ve b Sidgwick amp Jackson 1985 Kontakt K Saqan Simon and Schuster 1985 Hec kimin fikirlesmediyi yol Atom qisi ve ordularin sonu ing A Path Where No Man Thought Nuclear Winter and the End of the Arms Race K Saqan ve Ricard Tarko Random House 1990 Edemin ejdahalari Insan beyninin tekamulu haqda mubahise ing Dragons of Eden Speculations on the Evolution of Human Intelligence K Saqan Ballantine Books dekabr 1989 ISBN 0 345 34629 7 288 seh beyni Elmi Romanslarin muzakiresi ing Broca s Brain Reflections on the Romance of Science K Saqan Ballantine Books 1993 ISBN 0 345 33689 5 416 seh Unudulmus ecdadlarin kolgesi Kim olmagimiz uzerinde axtaris ing Shadows of Forgotten Ancestors A Search for Who We Are K Saqan ve E Druyn Ballantine Books 1993 ISBN 0 345 38472 5 528 seh Kometa ing Comet K Saqan ve E Druyan Ballantine Books 1997 ISBN 0 345 41222 2 496 seh Solgun mavi noqte Insanligin kosmik geleceye baxisi ing Pale Blue Dot A Vision of the Human Future in Space K Saqan Ballantine Books 1997 ISBN 0 345 37659 5 384 seh Milyardlarla milyardlar Minniliyin sonunda yasam ve olum haqda fikirler ing Billions and Billions Thoughts on Life and Death at the Brink of the Millennium K Saqan ve E Druyan Ballantine Books 1998 ISBN 0 345 37918 7 320 seh Iblislerle dolu dunya Elmin sam isiginda ing The Demon Haunted World Science as a Candle in the Dark K Saqan Ballantine Books 1997 ISBN 0 345 40946 9 480 seh Kosmik elaqeler ing The Cosmic Connection K Saqan ve Derom Eydjel Cambridge University Press 2000 ISBN 0 521 78303 8 301 seh Kosmos ferdi seyahet ing Cosmos A Personal Voyage K Saqan Random House 2002 ISBN 0 375 50832 5 384 seh Elm tanri axtarisinda ing The Varieties of Scientific Experience A Personal View of the Search for God K Saqan E Druyanin redaksiyasi ile 1985 muhazire Gifford Penguin Press HC noyabr 2006 ISBN 1 59420 107 2 304 sehIstinadlarBibliotheque nationale de France BnF identifikatoru fr aciq melumat platformasi 2011 Carl Sagan Internet Speculative Fiction Database ing 1995 http www nasonline org publications biographical memoirs memoir pdfs sagan carl pdf NNDB ing 2002 https www elmundo es elmundo 2011 12 19 ciencia 1324316030 html https www clarin com sociedad murio carl sagan cientifico acerco estrellas 0 r1Nbm8mZRKx html EdebiyyatlarDavidson Keay Carl Sagan A Life New York John Wiley amp Sons 1999 33 41 ISBN 0 471 25286 7 Head Tom ed Conversations with Carl Sagan Jackson Mississippi University Press of Mississippi 2005 ISBN 1 57806 736 7 Category link Category Poundstone William Carl Sagan A Life in the Cosmos New York Henry Holt amp Company 1999 ISBN 0 8050 5766 8 Morrison David AmeriQuests 3 2 2006 2011 07 20 tarixinde orijinalindan PDF arxivlesdirilib Istifade tarixi 2012 10 01 Achenbach Joel Captured by Aliens the search for life and truth in a very large universe New York Simon amp Schuster 1999 ISBN 0 684 84856 2 Includes detailed account of Sagan s role in the search for extraterrestrial life Lay summary bad url Xarici kecidlerThe Carl Sagan Portal Video of skit from The Tonight Show Starring Johnny Carson mentioning billions and billions BBC Radio program Great Lives on Carl Sagan s life A Man whose time Has come Interview with Carl Sagan by Ian Ridpath New Scientist 1974 July 4 Carl Sagan IMDb sehifesi Carl Sagan Prize for Science Popularization Sagan Medal for Excellence in Public Communication in Planetary Science presented by the American Astronomical Society s Division for Planetary Sciences AAS DPS Carl Sagan Center for the Study of Life in the Universe SETI Institute Carl Sagan s Life and Legacy as Scientist Teacher and Skeptic 2016 02 01 at the Wayback Machine Committee for Skeptical Inquiry A Tribute to Carl Sagan Our Place in the Universe The Skeptics Society http en wikipedia org wiki Carl Sagan http www lib ru INOFANT SAGAN Kosmos evolyuciya Vselennoj zhizni i civilizacii Sagan Carl Edward 1934 1996