Riyeka (xorv. Rijeka) — Xorvatiyanın Zaqreb və Splitdən sonra üçüncü ən böyük şəhəri. Riyeka ölkənin ən böyük liman şəhəridir və Dalmasiya bölgəsinin şimalında, İstriya yarımadasının yaxınlığında yerləşir. Əhali sayı 128 624 nəfər (2011-ci ilin siyahıyaalınmasına görə). Əhalinin 82,5 %-i xorvatlardır.
Şəhər | |||||
Riyeka | |||||
---|---|---|---|---|---|
Rijeka Fiume Fiume | |||||
![]() | |||||
| |||||
Ölkə | | ||||
Region | |||||
Tarixi və coğrafiyası | |||||
Əvvəlki adı | Fiume | ||||
Sahəsi | 44 km² | ||||
Mərkəzin hündürlüyü | 0 m | ||||
Saat qurşağı | |||||
Əhalisi | |||||
Əhalisi | 128 624 nəfər (2011) | ||||
Etnoxronim | 305000 | ||||
Rəqəmsal identifikatorlar | |||||
Telefon kodu | +385 51 | ||||
Poçt indeksi | 51000 | ||||
Nəqliyyat kodu | RI | ||||
Digər | |||||
rijeka.hr (xorv.) | |||||
![]() |
Ümumi məlumat
Şəhər Riyeçina çayının mənsəbində (eyni adlı körfəzə tökülür) yerləşir. Bu çay şəhərə öz adını verib. Riyeka xorvat dilindən tərcümədə elə "çay" mənasını verir. Riyeka ölkənin ən böyük həm sərnişin, həm də yük limanıdır. Şəhərin əsas gəlir mənbələri: liman, gəmiqayırma və turzimdir.
Tarixi
XIII əsrə kimi
Burada tapılan Neolit dövrünün tapıntıları insanların qədim vaxtlardan bu ərazilərdə məskunlaşdığını sübut edir. İlk yaranan qəsəbələr Tarsatia və Liburni adlanırdı. E.ə. I əsrdə Roma İmperiyası tərəfindən tərəfindən işğal edilmişdir. Roma İmperiyasının dağılmasından sonra, şəhər Frank dövlətinə birləşdirildi.
VII əsrdə buraya slavyanlar gələrək yerli əhali ilə qarışırlar. Şəhər Xorvat krallığına daxil olur, sonra isə Xorvat-macar dövlətinə birləşdirilir.
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgzTHpjMEwxSnBhbVZyWVRBME0xOXJiM0JwWlM1cWNHY3ZNalF3Y0hndFVtbHFaV3RoTURRelgydHZjR2xsTG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
XIII-XVIII əsrlər
- Riyeka haqqında ilk sənədli məlumatlar XIII əsrə aiddir: həmin dövrün aktlarında Trsat (Rieçına çayının sol sahilində) və Riyeka (sağ sahilində) kəndlərinin adları hallanır.
- 1438-ci il - Xorvatiyanın ilk xəstəxanası Riyekada tikilir.
- 1466-ci il - şəhər çoxmillətli avstriyalı Habsburqlar dövlətinin tərkibinə daxil olur. İtalyanlar və macarlar şəhəri Fiume, avstriyalılar isə Flaum adlandırmağa başlayır.
- 1599-cu il - Taun epidemiyası Riyekada 300 və şəhər divarları daxilində yaşayan 3000 insanın həyatına son qoydu.
- 1627-ci il - Gələcəkdə Riyeka Universitetinin əsasını təşkil edəcək Yezuit gimnaziyası yaradılır.
- 1699-cu il - Türk ordusunun hücumları yekunlaşdı. Riyekanın bir ticarət mərkəzi kimi əhəmiyyəti artdı. İmperator I Leopold şəhərə ikibaşlı qartal gerbini bağışladı.
- 1719-cu il - İmperator IV Karl Riyekanın azad liman olduğunu elan edir.
- 1747-ci il - Riyekanın Triyest və Vyana ilə daimi poçt əlaqəsi yaradıldı.
- 1750-ci il - Şəhərdə xeyli dağıntılar törədən zəlzələ baş verir. Zəlzələlər seriyası bütün ili davam edir.
- 1754-cü il - Riyekada 1000 nəfəri işlə təmin edən şəkər zavodu fəaliyyətə başlayır.
I Dünya Müharibəsinə kimi
Şəhər I Dünya müharibəsinə kimi Avstriya-Macarıstan İmperiyasının tərkibində (1805-1813-cü illər aralığında işğalı altında) qaldı.
XV-XVIII əsrlərdə Fiume (Riyeka) Avstriya imperiyası üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir, İstriya və Dalmasiyanın Venesiya Respublikasına aid olduğu üçün Adriatik dənizinə çıxışı olan yeganə limanı idi. Lakin şəhər Napoleon müharibələrindən sonra öz əhəmiyyətini itirməyə başladı. Belə ki, Avstriya imperiyası Venesiya Respublikasına aid limanları ələ keçirə bilmişdi.
- 1870-ci il - Fiume Macarıstanın tərkibinə keçir və yeganə macar limanına çevrilir. Fiume ilə Avstriyaya məxsus olan Triest arasında gərgin rəqabət başlanır.
- 1891-ci il - Riyekada dəmiryol vağzalının binası tikilir.
- 11 fevral 1904-cü il - Riyekada Kapusin kilsəsinin tikintisi başlandı.
Fiume 1924-cü ilə kimi
Birinci Dünya Müharibaəsindən sonra şəhər İtaliya ilə Yuqoslaiya Krallığı arasında mübahisə predmetinə çevrilir. Hər iki ölkə Riyeka-Fiumeni öz ərazisi hesab etməyə başladı.
Fiume Respublikası və Fiume azad şəhəri (1919-1924-cü illər)
- 1919-cu il - Parisdə ilin ilk 9 ayı ərzində davam edən şəhərin gələcəyi haqqındakı danışıqlar dayandırıldı, belə ki, italyan şair və millətçi Qabriele Dannunsionun dəstəsi şəhəri azad ölkə edir və utopik-sosialist konstitusiyanı təsdiq edir.
- 12 noyabr 1920-ci il - Fiume konflikti nəticəsində Rapallo sülh sazişi imzalanır. Bu sənədə əsasən bütün tərəflər Fiumenin azadlığını qəbul edir. Ölkə ABŞ,Fransa və Böyük Britaniya tərəfindən tanınır. Burada hətta dünyanın ən azsaylı kommunist partiyası belə mövcüd idi.
- 1921-ci il - Dannunsio hərbi əməliyyatları bərpa edir.
- 3 mart 1922-ci il - Yerli faşistlər hökuməti devirib, hakimiyyəti ələ keçirdilər və İtaliyadan yardım istədilər.
- 17 mart 1922-ci il - Fiumeyə italyan qoşunları daxil olur.
- 27 yanvar 1924-cü il - Serb, Xorvat və Sloven Krallığı ilə İtaliya Krallığı arasında Roma müqaviləsi imzalanır. Sənədə əsasən İtaliya Fiumeni anneksiya edir, lakin Fiume hökuməti sənədi qəbul etməyərək mühacirətdə mübarizə aparmağa davam edir. Şəhərin slavyan əhalisi təqbilərə məruz qalır və assimilyasiyaya uğrayır.
- Müttəfiqlərarası işğal dövrünün Fuime poçt markası (1919).
- Akademik küçəsi, Fiume. 1920-ci illər.
- Fiumenin italyan sakinləri Qabriele Dannunsionu qarşılayır. Nyu-Yorkda 1920-ci ildə dərc edilib.
- Fiume 1920-24-cü illər.
- Fiume limanı 1923-cü il. Mərkəzdə pravoslav Müqəddəs Nikolay kilsəsi.
Fiume İtaliyanın tərkibində (1924-1943-cü illər)
- 16 mart 1924-cü il - İtaliya formal olaraq Fiume şəhərini anneksiya edir. Beləliklə Roma sazişi Rapallo müqaviləsinin qərarını ləğv edir.
- 7 aprel 1924-cü il - Mühacirətdə yaşayan Fiume hökuməti bu anneksiya qərarını qəbul etmir və mübarizəni davam etdirirdi, baxmayaraq ki, Millətlər Cəmiyyəti bu qərarı qəbul etmişdir. İtalyan faşistlərin İtaliyaya birləşmədən sonra şəhər iqtisadiyyatının çiçəklənəcəyi barədə arzuları özünü doğrultmadı.
- Suşak-Fiume sərhədi 1925-ci ildə.
- Suşak. Suşak-Fiume sərhədi 1929-ci ildə.
- Ölü kanalı ilə keçən Suşak-Fiume sərhədi, 1933-cü il.
- Suşak və Fiume arasında Rieçina çayı üzərindəki körpüdə sərhəd postu. Çayın arxasında mərkəzdəki hündür bina Kontinental otelidir.
- Suşak-Fiume sərhədi 1937-ci ildə.
- Rieçina çayı üzərindəki sərhəd körpüsü. Suşak-Fiume sərhədi 1941-ci ildə.
- Fiumenin Britaniya Hava Qüvvələri tərəfindən 1944-cü ildə bombalanması.
- Rieçina çayı üzərindəki sərhəd körpüsü. Suşak-Fiume sərhədi 1945-ci ildə.
Riyeka Xorvatiya və Tito Yuqoslaviyasının tərkibində
- 1943-cü il - Ante Paveliç Riyekanı və digər "azad olunmuş bölgələrlə" (oslobodjene krajeve) birlikdə Xorvatiyaya biləşdirdi. İtalyan əhaliyə qarşı heç bir zorakılıq halları baş vermədi.
- 1945-ci il - Riyeka yuqoslav kommunist partizanları tərəfindən ələ keçirildi.
- 1947-ci il - Riyeka rəsmən YXFR-ə (Yuqoslaviya Xalq Federativ Respublikası) birləşdirildi. Bu dəfə italyan əhalinin əksəriyyəti şəhəri tərk edir.
- 1991-ci ildən Riyeka Xorvatiyanın tərkibindədir.
İqlimi
Riyeka iqlimi | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Göstərici | Yan | Fev | Mar | Apr | May | İyn | İyl | Avq | Sen | Okt | Noy | Dek | İl |
Maksimum orta, °C | 8,7 | 9,5 | 12,4 | 16,1 | 20,9 | 24,6 | 27,7 | 27,6 | 23,6 | 18,6 | 13,4 | 10,0 | 17,8 |
Minimum orta, °C | 2,7 | 3,2 | 5,5 | 8,8 | 12,9 | 16,2 | 18,6 | 18,5 | 15,3 | 11,1 | 7,1 | 4,1 | 10,3 |
Yağıntı norması, mm | 135 | 114 | 104 | 111 | 102 | 111 | 82 | 100 | 165 | 176 | 183 | 154 | 1.537 |
Mənbə: http://www.worldweather.org/019/c00072.htm worldweather.org |
Tarixi abidələr və görməli yerlər
Kilsələr
• Riyekanın əyilmiş qülləsi - Müqəddəs Məryəm kilsəsinin yanında yelrəşir və onun zəng qülləsi kimi istifadə olunur. Qotika, 1377-ci il
• Müqəddəs Vita adına Kafedral kilsə - Riyeka şəhəri hamisinin şərəfinə tikilib. Barokko, 1638-ci il
• Müqəddəs İeronim adına kilsə - 1768-ci ildə barokko stilində yenidən qurulmuşdur. Qotika, 1408-ci il
• Müqəddəs Fabian və Sebastian kilsəsi
• Müqəddəs Nikolay adına serb pravoslav kilsəsi - 1790-ci il
• Kapusin kilsəsi
Muzeylər
• Pomor muzeyi
• Müasir incəsənət və modern muzeyi
Məşhur tikililər və evlər
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTloTDJFd0wxUm9aV0YwY21WZmIyWmZTWFpoYmw5d2JDNWZXbUZxWXlVeVExOVNhV3BsYTJFdWFuQm5Mekl3TUhCNExWUm9aV0YwY21WZmIyWmZTWFpoYmw5d2JDNWZXbUZxWXlVeVExOVNhV3BsYTJFdWFuQm4uanBn.jpg)
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgwTHpRM0wxTnlaV1J1YW1GZmRHRnNhV3BoYm5OcllWOXphMjlzWVY5U2FXcGxhMkZmTVRJeU1ERXhYekl1YW5Cbkx6SXdNSEI0TFZOeVpXUnVhbUZmZEdGc2FXcGhibk5yWVY5emEyOXNZVjlTYVdwbGEyRmZNVEl5TURFeFh6SXVhbkJuLmpwZw==.jpg)
• İvan Zayts adına Xorvatiya xalq teatrı
• Türk evi (xorv. Turska kuća və ya ital. Casa turca) - neomavritan üslubunda arxitekturalı ev
• "Modelo" sarayı (xorv. Palača Modello)- 1885-ci ildə tikilib.
• Riyekanın dəmiryolların idarəsi sarayı
• Ploech ailəsinin sarayı
• Jadran sarayı və ya Adria sarayı
• Adamić sarayı
• Venesiya evi
• Transadria binası
• Gömrük binası
• İtalyan orta ümumtəhsil məktəbi binası
• Suşakda (Riyekanın qəsəbəsi) "Kontinental" oteli - 1888-ci ildə tikilib
• Riyeka Göydələni - 1939-cu ildə tikilmiş Riyekanın ilk göydələni. Şəhərin mərkəzində yerləşir. 2007-ci ildəki təmir işlərindən sonra eyniadlı otel kimi fəaliyyət göstərir.
Heykəllər, fontanlar, abidələr
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlqTDJNMkwwUjFjMkZ1WDBSNllXMXZibXBoWDFKcGFtVnJZVEE0TURjdWFuQm5Mekl3TUhCNExVUjFjMkZ1WDBSNllXMXZibXBoWDFKcGFtVnJZVEE0TURjdWFuQm4uanBn.jpg)
• İvan Zayts heykəli - xorvat bəstəkar, dirijor və pedaqoqa qoyulmuş heykəl onun adını daşıyan Xorvatiya xalq teatrının əsas girişinin önündə ucaldılıb.
• Duşan Dzamonya adına fontan-abidə - Xorvatiya xalq teatrının önündə yerləşir.
Digər görməli yerləri
• Qədim roma qapıları - qədim roma arka tipli qapıları vaxtilə qəsəbəni əhatə edən divarın bir hissəsi kimi qalmışdır.
• Şəhər qülləsi - bir zamanlar köhnə şəhərə dəniz tərəfdən giriş kimi istifadə olunurdu
• Yalnız piyadaların istifadəsi üçün olan Korzo küçəsi
• Riyeka karnavalı (xorv. Riječki karneval) - Hər il böyük oructutmadan öncə keçirilən karnaval özündə Avstriya və Venesiya karnavalının elementlərini birləşdirir. 1982-ci ildə yenidən keçirilməyə başlanıb.
İdman
Riyekada eyni adlı futbol klubu fəaliyyət göstərir. Klub dəfələrlə yerli çempionatın qalibləri sırasında olmuşdur. UEFA reytinqində 178-ci yerdədir. Bu klubun basketbol, həndbol, su polosu kimi idman növlərində də nümayəndəlikləri var.
Beynəlxalq əlaqələr
Qardaş şəhərlər
Məşhur sakinlər
- Boşko Balaban - futbolçu
- Robert Bartini - sovet fiziki və aviakonstruktoru
- Yosip Bozaniç - kardinal
- İqor Budan - futbolçu
- İvan Zayts - bəstəkar, dirijor, pedaqoq
- Yanoş Kadar - macar kommunist lideri
- Martina Meyerle - müğənni
- Yakov Fak - sloven biatlonçu
- Eden fon Xorvat - avstriyalı prozaik, dramaturq
Həmçinin bax
İstinadlar
- Riyeka şəhərinin saytı 2005-02-06 at the Wayback Machine
- Riyeka şəhərinin tarixi 2011-03-14 at the Wayback Machine
Xarici keçidlər
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgwTHpSaEwwTnZiVzF2Ym5NdGJHOW5ieTV6ZG1jdk16QndlQzFEYjIxdGIyNXpMV3h2WjI4dWMzWm5MbkJ1Wnc9PS5wbmc=.png)
- rijeka.hr/en/ — Riyekanın rəsmi saytı
- Riyekanın ətraflı məlumat xəritəsi 2015-10-30 at the Wayback Machine
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Riyeka xorv Rijeka Xorvatiyanin Zaqreb ve Splitden sonra ucuncu en boyuk seheri Riyeka olkenin en boyuk liman seheridir ve Dalmasiya bolgesinin simalinda Istriya yarimadasinin yaxinliginda yerlesir Ehali sayi 128 624 nefer 2011 ci ilin siyahiyaalinmasina gore Ehalinin 82 5 i xorvatlardir SeherRiyekaRijeka Fiume FiumeBayraq Gerb45 19 47 sm e 14 25 56 s u Olke XorvatiyaRegionTarixi ve cografiyasiEvvelki adi FiumeSahesi 44 km Merkezin hundurluyu 0 mSaat qursagi UTC 1EhalisiEhalisi 128 624 nefer 2011 Etnoxronim 305000Reqemsal identifikatorlarTelefon kodu 385 51Poct indeksi 51000Neqliyyat kodu RIDigerrijeka hr xorv Riyeka Vikianbarda elaqeli mediafayllarUmumi melumatSeher Riyecina cayinin mensebinde eyni adli korfeze tokulur yerlesir Bu cay sehere oz adini verib Riyeka xorvat dilinden tercumede ele cay menasini verir Riyeka olkenin en boyuk hem sernisin hem de yuk limanidir Seherin esas gelir menbeleri liman gemiqayirma ve turzimdir TarixiXIII esre kimi Burada tapilan Neolit dovrunun tapintilari insanlarin qedim vaxtlardan bu erazilerde meskunlasdigini subut edir Ilk yaranan qesebeler Tarsatia ve Liburni adlanirdi E e I esrde Roma Imperiyasi terefinden terefinden isgal edilmisdir Roma Imperiyasinin dagilmasindan sonra seher Frank dovletine birlesdirildi VII esrde buraya slavyanlar gelerek yerli ehali ile qarisirlar Seher Xorvat kralligina daxil olur sonra ise Xorvat macar dovletine birlesdirilir Riyeka ve Trsat 1689 cu ildeXIII XVIII esrler Riyeka haqqinda ilk senedli melumatlar XIII esre aiddir hemin dovrun aktlarinda Trsat Riecina cayinin sol sahilinde ve Riyeka sag sahilinde kendlerinin adlari hallanir 1438 ci il Xorvatiyanin ilk xestexanasi Riyekada tikilir 1466 ci il seher coxmilletli avstriyali Habsburqlar dovletinin terkibine daxil olur Italyanlar ve macarlar seheri Fiume avstriyalilar ise Flaum adlandirmaga baslayir 1599 cu il Taun epidemiyasi Riyekada 300 ve seher divarlari daxilinde yasayan 3000 insanin heyatina son qoydu 1627 ci il Gelecekde Riyeka Universitetinin esasini teskil edecek Yezuit gimnaziyasi yaradilir 1699 cu il Turk ordusunun hucumlari yekunlasdi Riyekanin bir ticaret merkezi kimi ehemiyyeti artdi Imperator I Leopold sehere ikibasli qartal gerbini bagisladi 1719 cu il Imperator IV Karl Riyekanin azad liman oldugunu elan edir 1747 ci il Riyekanin Triyest ve Vyana ile daimi poct elaqesi yaradildi 1750 ci il Seherde xeyli dagintilar toreden zelzele bas verir Zelzeleler seriyasi butun ili davam edir 1754 cu il Riyekada 1000 neferi isle temin eden seker zavodu fealiyyete baslayir I Dunya Muharibesine kimi Seher I Dunya muharibesine kimi Avstriya Macaristan Imperiyasinin terkibinde 1805 1813 cu iller araliginda isgali altinda qaldi XV XVIII esrlerde Fiume Riyeka Avstriya imperiyasi ucun boyuk ehemiyyet kesb edir Istriya ve Dalmasiyanin Venesiya Respublikasina aid oldugu ucun Adriatik denizine cixisi olan yegane limani idi Lakin seher Napoleon muharibelerinden sonra oz ehemiyyetini itirmeye basladi Bele ki Avstriya imperiyasi Venesiya Respublikasina aid limanlari ele kecire bilmisdi 1870 ci il Fiume Macaristanin terkibine kecir ve yegane macar limanina cevrilir Fiume ile Avstriyaya mexsus olan Triest arasinda gergin reqabet baslanir 1891 ci il Riyekada demiryol vagzalinin binasi tikilir 11 fevral 1904 cu il Riyekada Kapusin kilsesinin tikintisi baslandi Fiume 1924 cu ile kimi Birinci Dunya Muharibaesinden sonra seher Italiya ile Yuqoslaiya Kralligi arasinda mubahise predmetine cevrilir Her iki olke Riyeka Fiumeni oz erazisi hesab etmeye basladi Fiume Respublikasi ve Fiume azad seheri 1919 1924 cu iller 1919 cu il Parisde ilin ilk 9 ayi erzinde davam eden seherin geleceyi haqqindaki danisiqlar dayandirildi bele ki italyan sair ve milletci Qabriele Dannunsionun destesi seheri azad olke edir ve utopik sosialist konstitusiyani tesdiq edir 12 noyabr 1920 ci il Fiume konflikti neticesinde Rapallo sulh sazisi imzalanir Bu senede esasen butun terefler Fiumenin azadligini qebul edir Olke ABS Fransa ve Boyuk Britaniya terefinden taninir Burada hetta dunyanin en azsayli kommunist partiyasi bele movcud idi 1921 ci il Dannunsio herbi emeliyyatlari berpa edir 3 mart 1922 ci il Yerli fasistler hokumeti devirib hakimiyyeti ele kecirdiler ve Italiyadan yardim istediler 17 mart 1922 ci il Fiumeye italyan qosunlari daxil olur 27 yanvar 1924 cu il Serb Xorvat ve Sloven Kralligi ile Italiya Kralligi arasinda Roma muqavilesi imzalanir Senede esasen Italiya Fiumeni anneksiya edir lakin Fiume hokumeti senedi qebul etmeyerek muhaciretde mubarize aparmaga davam edir Seherin slavyan ehalisi teqbilere meruz qalir ve assimilyasiyaya ugrayir Muttefiqlerarasi isgal dovrunun Fuime poct markasi 1919 Akademik kucesi Fiume 1920 ci iller Fiumenin italyan sakinleri Qabriele Dannunsionu qarsilayir Nyu Yorkda 1920 ci ilde derc edilib Fiume 1920 24 cu iller Fiume limani 1923 cu il Merkezde pravoslav Muqeddes Nikolay kilsesi Fiume Italiyanin terkibinde 1924 1943 cu iller 16 mart 1924 cu il Italiya formal olaraq Fiume seherini anneksiya edir Belelikle Roma sazisi Rapallo muqavilesinin qerarini legv edir 7 aprel 1924 cu il Muhaciretde yasayan Fiume hokumeti bu anneksiya qerarini qebul etmir ve mubarizeni davam etdirirdi baxmayaraq ki Milletler Cemiyyeti bu qerari qebul etmisdir Italyan fasistlerin Italiyaya birlesmeden sonra seher iqtisadiyyatinin cicekleneceyi barede arzulari ozunu dogrultmadi Susak Fiume serhedi 1925 ci ilde Susak Susak Fiume serhedi 1929 ci ilde Olu kanali ile kecen Susak Fiume serhedi 1933 cu il Susak ve Fiume arasinda Riecina cayi uzerindeki korpude serhed postu Cayin arxasinda merkezdeki hundur bina Kontinental otelidir Susak Fiume serhedi 1937 ci ilde Riecina cayi uzerindeki serhed korpusu Susak Fiume serhedi 1941 ci ilde Fiumenin Britaniya Hava Quvveleri terefinden 1944 cu ilde bombalanmasi Riecina cayi uzerindeki serhed korpusu Susak Fiume serhedi 1945 ci ilde Riyeka Xorvatiya ve Tito Yuqoslaviyasinin terkibinde 1943 cu il Ante Pavelic Riyekani ve diger azad olunmus bolgelerle oslobodjene krajeve birlikde Xorvatiyaya bilesdirdi Italyan ehaliye qarsi hec bir zorakiliq hallari bas vermedi 1945 ci il Riyeka yuqoslav kommunist partizanlari terefinden ele kecirildi 1947 ci il Riyeka resmen YXFR e Yuqoslaviya Xalq Federativ Respublikasi birlesdirildi Bu defe italyan ehalinin ekseriyyeti seheri terk edir 1991 ci ilden Riyeka Xorvatiyanin terkibindedir IqlimiRiyeka iqlimiGosterici Yan Fev Mar Apr May Iyn Iyl Avq Sen Okt Noy Dek IlMaksimum orta C 8 7 9 5 12 4 16 1 20 9 24 6 27 7 27 6 23 6 18 6 13 4 10 0 17 8Minimum orta C 2 7 3 2 5 5 8 8 12 9 16 2 18 6 18 5 15 3 11 1 7 1 4 1 10 3Yaginti normasi mm 135 114 104 111 102 111 82 100 165 176 183 154 1 537Menbe http www worldweather org 019 c00072 htm worldweather orgTarixi abideler ve gormeli yerlerKilseler Riyekanin eyilmis qullesi Muqeddes Meryem kilsesinin yaninda yelresir ve onun zeng qullesi kimi istifade olunur Qotika 1377 ci il Muqeddes Vita adina Kafedral kilse Riyeka seheri hamisinin serefine tikilib Barokko 1638 ci il Muqeddes Ieronim adina kilse 1768 ci ilde barokko stilinde yeniden qurulmusdur Qotika 1408 ci il Muqeddes Fabian ve Sebastian kilsesi Muqeddes Nikolay adina serb pravoslav kilsesi 1790 ci il Kapusin kilsesi Muzeyler Pomor muzeyi Muasir incesenet ve modern muzeyi Meshur tikililer ve evler Riyekadaki Ivan Zayts adina Xorvatiya xalq teatriItalyan orta umumtehsil mektebi binasi Ivan Zayts adina Xorvatiya xalq teatri Turk evi xorv Turska kuca ve ya ital Casa turca neomavritan uslubunda arxitekturali ev Modelo sarayi xorv Palaca Modello 1885 ci ilde tikilib Riyekanin demiryollarin idaresi sarayi Ploech ailesinin sarayi Jadran sarayi ve ya Adria sarayi Adamic sarayi Venesiya evi Transadria binasi Gomruk binasi Italyan orta umumtehsil mektebi binasi Susakda Riyekanin qesebesi Kontinental oteli 1888 ci ilde tikilib Riyeka Goydeleni 1939 cu ilde tikilmis Riyekanin ilk goydeleni Seherin merkezinde yerlesir 2007 ci ildeki temir islerinden sonra eyniadli otel kimi fealiyyet gosterir Heykeller fontanlar abideler Dusan Dzamonya adina fontan abide Xorvatiya xalq teatrinin onunde yerlesir Ivan Zayts heykeli xorvat bestekar dirijor ve pedaqoqa qoyulmus heykel onun adini dasiyan Xorvatiya xalq teatrinin esas girisinin onunde ucaldilib Dusan Dzamonya adina fontan abide Xorvatiya xalq teatrinin onunde yerlesir Diger gormeli yerleri Qedim roma qapilari qedim roma arka tipli qapilari vaxtile qesebeni ehate eden divarin bir hissesi kimi qalmisdir Seher qullesi bir zamanlar kohne sehere deniz terefden giris kimi istifade olunurdu Yalniz piyadalarin istifadesi ucun olan Korzo kucesi Riyeka karnavali xorv Rijecki karneval Her il boyuk oructutmadan once kecirilen karnaval ozunde Avstriya ve Venesiya karnavalinin elementlerini birlesdirir 1982 ci ilde yeniden kecirilmeye baslanib IdmanRiyekada eyni adli futbol klubu fealiyyet gosterir Klub defelerle yerli cempionatin qalibleri sirasinda olmusdur UEFA reytinqinde 178 ci yerdedir Bu klubun basketbol hendbol su polosu kimi idman novlerinde de numayendelikleri var Beynelxalq elaqelerQardas seherler Simali Makedoniya Bitola Italiya Italiya Italiya Genuya Italiya Imola Almaniya Rostok Almaniya Almaniya Hamburq Sloveniya Lyublyana Yaponiya Ukrayna Yalta Monteneqro Cetinye CXR Sindao ABS Pittsburq CXR Dalyan CXR NinboMeshur sakinlerBosko Balaban futbolcu Robert Bartini sovet fiziki ve aviakonstruktoru Yosip Bozanic kardinal Iqor Budan futbolcu Ivan Zayts bestekar dirijor pedaqoq Yanos Kadar macar kommunist lideri Martina Meyerle mugenni Yakov Fak sloven biatloncu Eden fon Xorvat avstriyali prozaik dramaturqHemcinin baxXorvatiya YuqoslaviyaIstinadlarRiyeka seherinin sayti 2005 02 06 at the Wayback Machine Riyeka seherinin tarixi 2011 03 14 at the Wayback MachineXarici kecidlerVikianbarda Riyeka ile elaqeli mediafayllar var rijeka hr en Riyekanin resmi sayti Riyekanin etrafli melumat xeritesi 2015 10 30 at the Wayback Machine