Mil Mi-8 (rus. Ми-8, NATO kod adı: Hip) Sovet İttifaqı tərəfindən dizayn olunmuş, hazırda Rusiya tərəfindən istehsalı davam etdirilən çoxməqsədli helikopterdir. Əsasən nəqliyyat helikopteri kimi istifadə olunmasına baxmayaraq, desantlaşma, kəşfiyyat və zirehli döyüş helikopteri kimi də istismar oluna bilir. Mi-8 helikopteri hazırda dünyada ən çox istehsal olunmuş helikopter hesab olunur.2015-ci ildə qeydə alınmış hesablamalara əsasən hərbi əməliyyatlar tarixində ən çox istifadə olunan üçüncü helikopterdir. 92 ölkədə 5 mindən çox Mi-8/17 helikopteri qeydiyyata alınıb. Bu baxımdan, Mi-8 helikopterləri tarixin ən kütləvi istehsal edilən helikopterlərindən biri sayılır. 1991-ci ildən etibarən xarici müştərilər 1500-dən çox helikopter ilə təmin olunub.
Mil Mi-8 | |
---|---|
![]() | |
Tipi | vertolyot |
Hazırlayan | Mil Moskva Helikopter Zavodu |
İstehsalçı | Mil Moskva Helikopter Zavodu, Kazan Vertolyot Zavodu, Ulan-Ude Aviasiya Zavodu |
Baş konstruktor | Mixail Mil |
İlk uçuş | 7 iyul 1961 |
İstismara verilmə tarixi | 1965 |
İstismarçılar | |
Buraxılış sayı | 12.000 |
![]() |
Xalq arasında Mi-8 “Kolya” ya da “Mikolka” ləqəbi alıb. İlk uçuşu 1961-ci il iyunun 24-də icra edilib. 1965-ci ildən istismar edilir, 12 mindən çox sayda istehsal olunub.
Bu helikopter hər biri 2000 at gücündə olan iki mühərrik ilə təchiz edilib. 270 km/saat sürətlə uça bilir. Mi-8 ailəsinin ilk nümayəndələri Vyetnam müharibəsindən bəri son 40 ilin bütün münaqişələrində özlərini layiqincə təmsil edə biliblər.
Mi-8MT, Mi-17, Mi-171 mülki və hərbi məqsədlər üçün əhəmiyyətli dərəcədə təkmilləşdirilən versiyaları da daxil olmaqla Mi-8-in 130-dan çox versiyası istehsal olunub. Ən məşhur modeli isə Mi-17-1B-dir. Bu helikopterlərin 90% -i ixrac olunur. Bu model müxtəlif avadanlıqlara malik ola bilər. Rusiya və MDB ölkələri üçün Mi-171Ş modeli məşhurdur. 2016-cı ildən etibarən Rusiya qoşunları Arktika şəraitində çalışmaq üçün Mi-8AMTŞ-VA modifikasiyalı Mi-8 alırlar.
Beynəlxalq Uçuş Analitik Mərkəzinin hesabatına (Dünyanın hərbi-hava qüvvələrinin inkişaf perspektivlərinə həsr olunmuş) görə, 2015-ci ilin sonunda dünyada Mi-8/17 helikopterlərinin təxminən sayı 2555 ədəddir. Bu isə dünya helikopter parkının 13% -ni təşkil edir.
Taktiki-texniki xüsusiyyətləri (Mi-8T)
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgyTHpZNUwwMXBiRjlOYVMwNFgwaEpVQzV3Ym1jdk16QXdjSGd0VFdsc1gwMXBMVGhmU0VsUUxuQnVadz09LnBuZw==.png)
Ümumi parametrləri
- Ekipaj: 3 nəfər
- Tutumu: 26 nəfər sərnişin və ya 12 xərək
- Uzunluğu: 18.17 m
- Rotor diametri: 21.29 m
- Hündürlüyü: 5.65 m
- Boş çəki: 7,260 kq
- Yüklü çəki: 11,100 kq
- Maksimal qalxma ağırlığı: 13,000 kq
- Maksimal yanacaq tutumu: 3,700 litr
- Güc təminatçısı: 2 × Klimov TV3-117Mt mühərrik (hər biri 1,454 kVt gücündə)
Uçuş keyfiyyətləri
- Maksimum sürət: 260 km/s
- Maksimal uçuş məsafəsi: 610 km
- Uçuş tavanı: 4,500 m
Silahlanma
- 4,000 kq ağırlığında silah texnikası daşıya bilər (57 mm çaplı S-5 raketləri, 2K8 Falanqa TƏİR daxil olmaqla)
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh5THpJMEwwMUpURjlOYVMwNFh5VXlPREU1TnpVeE56azFPVFl6SlRJNUxtcHdaeTh5TlRCd2VDMU5TVXhmVFdrdE9GOGxNamd4T1RjMU1UYzVOVGsyTXlVeU9TNXFjR2M9LmpwZw==.jpg)
Qəzalar
- 2019-cu il mayın 29-u Ukraynanın Rovenskaya vilayətinin Radivilovsk rayonunun Sestryatin kəndi yaxınlığında Mİ-8 hərbi helikopteri qəzaya uğrayıb. Qəza zamanı ekipajın dörd üzvü və aviasiya briqadasının 16-cı bölməsinin komandiri ölüb.
Həmçinin bax
İstinadlar
- World Air Forces 2014. 2014.
- World Air Forces 2008. 2008.
- http://www.aex.ru/news/2014/5/23/120575/.
- John Pike. "Mi-8 HIP (MIL)". 2014-12-20 tarixində . İstifadə tarixi: 3 dekabr 2017.
- "Strength in numbers: The World's Top 10 military aircraft types". www.flightglobal.com. Reed Business Information Limited. 9 yanvar 2015. 2015-11-17 tarixində . İstifadə tarixi: 3 dekabr 2017.
- . 2019-06-23 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-06-23.
- . 2018-04-25 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-12-03.
- "Ukraynada hərbi helikopter qəzaya uğradı". 2022-03-28 tarixində . İstifadə tarixi: 2019-05-30.
Xarici keçidlər
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgwTHpSaEwwTnZiVzF2Ym5NdGJHOW5ieTV6ZG1jdk16QndlQzFEYjIxdGIyNXpMV3h2WjI4dWMzWm5MbkJ1Wnc9PS5wbmc=.png)
- Specification and technical description at milhelicopter.com 2017-10-24 at the Wayback Machine
- Mi-8/Mi-17 section at aviation.ru 2006-05-14 at the Wayback Machine
- Mi-8 walkaround from Lutzk and Mi-8PPA walkaround on ScaleModels.ru
- Mi-8 and Mi-17 helicopters in China 2014-10-08 at the Wayback Machine
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Mil Mi 8 rus Mi 8 NATO kod adi Hip Sovet Ittifaqi terefinden dizayn olunmus hazirda Rusiya terefinden istehsali davam etdirilen coxmeqsedli helikopterdir Esasen neqliyyat helikopteri kimi istifade olunmasina baxmayaraq desantlasma kesfiyyat ve zirehli doyus helikopteri kimi de istismar oluna bilir Mi 8 helikopteri hazirda dunyada en cox istehsal olunmus helikopter hesab olunur 2015 ci ilde qeyde alinmis hesablamalara esasen herbi emeliyyatlar tarixinde en cox istifade olunan ucuncu helikopterdir 92 olkede 5 minden cox Mi 8 17 helikopteri qeydiyyata alinib Bu baximdan Mi 8 helikopterleri tarixin en kutlevi istehsal edilen helikopterlerinden biri sayilir 1991 ci ilden etibaren xarici musteriler 1500 den cox helikopter ile temin olunub Mil Mi 8Tipi vertolyotHazirlayan Mil Moskva Helikopter ZavoduIstehsalci Mil Moskva Helikopter Zavodu Kazan Vertolyot Zavodu Ulan Ude Aviasiya ZavoduBas konstruktor Mixail MilIlk ucus 7 iyul 1961Istismara verilme tarixi 1965Istismarcilar Ermenistan Azerbaycan Respublikasi Banqlades Belarus Butan Bosniya ve HerseqovinaBuraxilis sayi 12 000 Vikianbarda elaqeli mediafayllar Xalq arasinda Mi 8 Kolya ya da Mikolka leqebi alib Ilk ucusu 1961 ci il iyunun 24 de icra edilib 1965 ci ilden istismar edilir 12 minden cox sayda istehsal olunub Bu helikopter her biri 2000 at gucunde olan iki muherrik ile techiz edilib 270 km saat suretle uca bilir Mi 8 ailesinin ilk numayendeleri Vyetnam muharibesinden beri son 40 ilin butun munaqiselerinde ozlerini layiqince temsil ede bilibler Mi 8MT Mi 17 Mi 171 mulki ve herbi meqsedler ucun ehemiyyetli derecede tekmillesdirilen versiyalari da daxil olmaqla Mi 8 in 130 dan cox versiyasi istehsal olunub En meshur modeli ise Mi 17 1B dir Bu helikopterlerin 90 i ixrac olunur Bu model muxtelif avadanliqlara malik ola biler Rusiya ve MDB olkeleri ucun Mi 171S modeli meshurdur 2016 ci ilden etibaren Rusiya qosunlari Arktika seraitinde calismaq ucun Mi 8AMTS VA modifikasiyali Mi 8 alirlar Beynelxalq Ucus Analitik Merkezinin hesabatina Dunyanin herbi hava quvvelerinin inkisaf perspektivlerine hesr olunmus gore 2015 ci ilin sonunda dunyada Mi 8 17 helikopterlerinin texminen sayi 2555 ededdir Bu ise dunya helikopter parkinin 13 ni teskil edir Taktiki texniki xususiyyetleri Mi 8T Umumi parametrleri Ekipaj 3 nefer Tutumu 26 nefer sernisin ve ya 12 xerek Uzunlugu 18 17 m Rotor diametri 21 29 m Hundurluyu 5 65 m Bos ceki 7 260 kq Yuklu ceki 11 100 kq Maksimal qalxma agirligi 13 000 kq Maksimal yanacaq tutumu 3 700 litr Guc teminatcisi 2 Klimov TV3 117Mt muherrik her biri 1 454 kVt gucunde Ucus keyfiyyetleri Maksimum suret 260 km s Maksimal ucus mesafesi 610 km Ucus tavani 4 500 mSilahlanma 4 000 kq agirliginda silah texnikasi dasiya biler 57 mm capli S 5 raketleri 2K8 Falanqa TEIR daxil olmaqla Mil Mi 8Qezalar2019 cu il mayin 29 u Ukraynanin Rovenskaya vilayetinin Radivilovsk rayonunun Sestryatin kendi yaxinliginda MI 8 herbi helikopteri qezaya ugrayib Qeza zamani ekipajin dord uzvu ve aviasiya briqadasinin 16 ci bolmesinin komandiri olub Hemcinin baxKazan Vertolyot Zavodu Ulan Ude Aviasiya Zavodu Mil Mi 17 Mil Mi 14IstinadlarWorld Air Forces 2014 2014 World Air Forces 2008 2008 http www aex ru news 2014 5 23 120575 John Pike Mi 8 HIP MIL 2014 12 20 tarixinde Istifade tarixi 3 dekabr 2017 Strength in numbers The World s Top 10 military aircraft types www flightglobal com Reed Business Information Limited 9 yanvar 2015 2015 11 17 tarixinde Istifade tarixi 3 dekabr 2017 2019 06 23 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2019 06 23 2018 04 25 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2017 12 03 Ukraynada herbi helikopter qezaya ugradi 2022 03 28 tarixinde Istifade tarixi 2019 05 30 Xarici kecidlerVikianbarda Mil Mi 8 ile elaqeli mediafayllar var Specification and technical description at milhelicopter com 2017 10 24 at the Wayback Machine Mi 8 Mi 17 section at aviation ru 2006 05 14 at the Wayback Machine Mi 8 walkaround from Lutzk and Mi 8PPA walkaround on ScaleModels ru Mi 8 and Mi 17 helicopters in China 2014 10 08 at the Wayback Machine