Bu məqalədəki məlumatların olması üçün əlavə mənbələrə ehtiyac var. |
Valerian Aleksandroviç Zubov (1771 — 1804) — rus hərbi xadimi, Rus ordusunun İran yürüşü (1796) zamanı baş komandanı, Dərbəndin alınmasında fərqlənib və 25 yaşında general-mayor (1796) rütbəsi alıb.
Valerian Zubov | |
---|---|
Valerian Aleksandroviç Zubov | |
| |
Doğum tarixi | |
Doğum yeri | Sankt-Peterburq, Rusiya |
Vəfat tarixi | (32 yaşında) |
Vəfat yeri | Sankt-Peterburq, Rusiya |
Fəaliyyəti | Rus ordusunun İran yürüşü (1796) zamanı baş komandan |
![]() |
Fəaliyyəti
Zubov II Yekaterinanın məşuqlarından biri olmuşdur. Polşada üsyanı yatıran zaman qıçını itirmiş və əvəzində ona qızıl protez qoyulmuşdur. Ağa Məhəmməd xan Tiflisi tutandan sonra II Yekaterina başda Zubov olmaqla rus qoşunlarının 30 minlik korpusunun Azərbaycana yürüşünü təşkil edir. Xəzər dənizindəki Rusiya hərbi donanması da onun sərəncamına verilmişdi.
Azərbaycan xanlıqlarına yürüş 1796-cı il aprelin 18-də başlandı. Rus qoşunlarının yürüşü xəbərini alan Ağa Məhəmməd xan Azərbaycanı tərk etdi. Qubalı Şeyxəli xanın müqavimət göstərməsinə baxmayaraq, mayın əvvəllərində rus qoşunları Dərbəndə daxil oldular. Şeyxəli xan yaxınları ilə birlikdə əsir götürülüb Zubovun yanına gətirildi və o, imperatriçənin adından əsirlərə əfv olunacaqlarını vəd etdi. Dərbəndin idarəsini Rusiyameylli mövqedə duran Fətəli xanın qızı və Şeyxəli xanın bacısı Pəricahan xanıma tapşıran Zubov rus qoşunlarını Qubaya tərəf yeritdi və iyunun 6-da onu tutdu. Müqavimət göstərməyin mənasızlığını görən bakılı Hüseynqulu xan iyunun 13-də Bakı qalasının açarlarını Zubova təqdim etdi. Şamaxıya tərəf hərəkət edən Zubov Şamaxı xanı Mustafaya məktub və hədiyyələr göndərdi və cavab aldı ki, xanın özü Zubovu qarşılamağa çıxacaq. Rus qoşunları Qurdbulaq yaylası yaxınlığında, sonra isə Pirsaatda düşərgə saldılar. Qarabağlı İbrahimxəlil xan öz nümayəndələrini hədiyyələrlə Zubovun düşərgəsinə göndərib Rusiyaya itaət etdiyini bildirdi. Lakin elə həmin zamanda İbrahimxəlil xan Zubova qarşı sui-qəsd təşkil etdi, amma qəsdin üstü açıldı. Əsirlikdən qaçan qubalı Şeyxəli xan da mübarizəni davam etdirdi. O, Rusiyaya qarşı koalisiya yaratdı və Quba xanlığındakı Alpan kəndi yaxınlığında 500 nəfərlik rus qoşun dəstəsini darmadağın etdi. Oktyabrın 21-də rus qoşunlarının bir dəstəsi Gəncə xanlığını zəbt etdi. Lakin II Yekaterinanın 1796-cı ilin noyabrında qəfil ölümü şəraiti tamamilə dəyişdirdi. Onun yerinə keçən oğlu imperator I Pavel rus qoşunlarının Azərbaycanın şimal xanlıqlarından çıxarılması haqqında əmr verdi. Rus qoşunlarının çıxarılması 1797-ci ilin yazında başa çatdı. Rus qoşunları Azərbaycandan çıxarılan kimi Ağa Məhəmməd şah yenidən buraya soxuldu.
Həmçinin bax
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgwTHpSakwxWmhiR1Z5YVdGdVgwRnNaWGhoYm1SeWIzWnBZMmhmV25WaWIzWmZZbmxmU21WaGJpMU1iM1ZwYzE5V2IybHNiR1V1YW5Cbkx6SXlNSEI0TFZaaGJHVnlhV0Z1WDBGc1pYaGhibVJ5YjNacFkyaGZXblZpYjNaZllubGZTbVZoYmkxTWIzVnBjMTlXYjJsc2JHVXVhbkJuLmpwZw==.jpg)
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Bu meqaledeki melumatlarin yoxlanilabiler olmasi ucun elave menbelere ehtiyac var Daha etrafli melumat ve ya meqaledeki problemlerle bagli muzakire aparmaq ucun diqqet yetire bilersiniz Lutfen meqaleye etibarli menbeler elave ederek bu meqaleni tekmillesdirmeye komek edin Menbesiz mezmun problemler yarada ve siline biler Problemler hell edilmemis sablonu meqaleden cixarmayin Valerian Aleksandrovic Zubov 1771 1804 rus herbi xadimi Rus ordusunun Iran yurusu 1796 zamani bas komandani Derbendin alinmasinda ferqlenib ve 25 yasinda general mayor 1796 rutbesi alib Valerian ZubovValerian Aleksandrovic ZubovDogum tarixi 28 noyabr 1771Dogum yeri Sankt Peterburq RusiyaVefat tarixi 21 iyun 1804 32 yasinda Vefat yeri Sankt Peterburq RusiyaFealiyyeti Rus ordusunun Iran yurusu 1796 zamani bas komandan Vikianbarda elaqeli mediafayllarFealiyyetiZubov II Yekaterinanin mesuqlarindan biri olmusdur Polsada usyani yatiran zaman qicini itirmis ve evezinde ona qizil protez qoyulmusdur Aga Mehemmed xan Tiflisi tutandan sonra II Yekaterina basda Zubov olmaqla rus qosunlarinin 30 minlik korpusunun Azerbaycana yurusunu teskil edir Xezer denizindeki Rusiya herbi donanmasi da onun serencamina verilmisdi Azerbaycan xanliqlarina yurus 1796 ci il aprelin 18 de baslandi Rus qosunlarinin yurusu xeberini alan Aga Mehemmed xan Azerbaycani terk etdi Qubali Seyxeli xanin muqavimet gostermesine baxmayaraq mayin evvellerinde rus qosunlari Derbende daxil oldular Seyxeli xan yaxinlari ile birlikde esir goturulub Zubovun yanina getirildi ve o imperatricenin adindan esirlere efv olunacaqlarini ved etdi Derbendin idaresini Rusiyameylli movqede duran Feteli xanin qizi ve Seyxeli xanin bacisi Pericahan xanima tapsiran Zubov rus qosunlarini Qubaya teref yeritdi ve iyunun 6 da onu tutdu Muqavimet gostermeyin menasizligini goren bakili Huseynqulu xan iyunun 13 de Baki qalasinin acarlarini Zubova teqdim etdi Samaxiya teref hereket eden Zubov Samaxi xani Mustafaya mektub ve hediyyeler gonderdi ve cavab aldi ki xanin ozu Zubovu qarsilamaga cixacaq Rus qosunlari Qurdbulaq yaylasi yaxinliginda sonra ise Pirsaatda duserge saldilar Qarabagli Ibrahimxelil xan oz numayendelerini hediyyelerle Zubovun dusergesine gonderib Rusiyaya itaet etdiyini bildirdi Lakin ele hemin zamanda Ibrahimxelil xan Zubova qarsi sui qesd teskil etdi amma qesdin ustu acildi Esirlikden qacan qubali Seyxeli xan da mubarizeni davam etdirdi O Rusiyaya qarsi koalisiya yaratdi ve Quba xanligindaki Alpan kendi yaxinliginda 500 neferlik rus qosun destesini darmadagin etdi Oktyabrin 21 de rus qosunlarinin bir destesi Gence xanligini zebt etdi Lakin II Yekaterinanin 1796 ci ilin noyabrinda qefil olumu seraiti tamamile deyisdirdi Onun yerine kecen oglu imperator I Pavel rus qosunlarinin Azerbaycanin simal xanliqlarindan cixarilmasi haqqinda emr verdi Rus qosunlarinin cixarilmasi 1797 ci ilin yazinda basa catdi Rus qosunlari Azerbaycandan cixarilan kimi Aga Mehemmed sah yeniden buraya soxuldu Hemcinin baxValerian Zubov DerbendPavel Sisianov