MP 40 (alm. Maschinenpistole 40; azərb. Avtomat 40) — alman istehsalı olan avtomat. İkinci Dünya Müharibəsində Almaniya və digər Axis dövlətləri tərəfindən geniş şəkildə istifadə edilmişdir.
MP 40 | |
---|---|
| |
Ölkə | |
İstismar tarixçəsi | |
İstismara başlanması | 1938 |
İstifadə edilən döyüşlər |
|
İstehsal tarixçəsi | |
Konstruksiya tarixi | 1938 |
![]() |
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgxTHpWa0wwSjFibVJsYzJGeVkyaHBkbDlDYVd4a1h6RXdNVWxKU1MxWFpYbGxjaTB3TXpZdE1qaEJKVEpEWDBGdVoyVm9KVU16SlVJMmNtbG5aVjlrWlhKZlYyRm1abVZ1TFZOVFgyMXBkRjlOVUM1cWNHY3ZNakF3Y0hndFFuVnVaR1Z6WVhKamFHbDJYMEpwYkdSZk1UQXhTVWxKTFZkbGVXVnlMVEF6TmkweU9FRWxNa05mUVc1blpXZ2xRek1sUWpaeWFXZGxYMlJsY2w5WFlXWm1aVzR0VTFOZmJXbDBYMDFRTG1wd1p3PT0uanBn.jpg)
Silah 1938-ci ildə Heinrix Vollmer tərəfindən sələfi MP 38-dən ilhamlanaraq dizayn edilib. Tez-tez qərb və şərq cəbhələrində piyadalar, paraşütçülər, tağım və bölük komandirləri tərəfindən istifadə olunurdu. Onun qabaqcıl və müasir xüsusiyyətləri bu silahı müharibədən sonra dünya ölkələrinin əsgərləri arasında sevimli və populyar etdi. Müttəfiq qüvvələr tərəfindən alman silah dizayneri Hugo Schmeisser soyadı ilə istinad edilirdi, baxmayaraq ki, onun dizaynında və istehsalında heç bir iştirakı yox idi. Erma Verke tərəfindən 1940–1945-ci illərdə təxminən 1,1 milyon MP 40 istehsal edilmişdir.
Dizayn
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTh6THpObEwwSjFibVJsYzJGeVkyaHBkbDlDYVd4a1h6RXdNVWt0TWpjNExUQTRPVGt0TWpZbE1rTmZVblZ6YzJ4aGJtUWxNa05mVTI5c1pHRjBYMjFwZEY5TlVGODBNRjlwYlY5VFkyaHVaV1V1YW5Cbkx6SXdNSEI0TFVKMWJtUmxjMkZ5WTJocGRsOUNhV3hrWHpFd01Va3RNamM0TFRBNE9Ua3RNallsTWtOZlVuVnpjMnhoYm1RbE1rTmZVMjlzWkdGMFgyMXBkRjlOVUY4ME1GOXBiVjlUWTJodVpXVXVhbkJuLmpwZw==.jpg)
MP 40 avtomatları açıq boltlu, partlayıcı avtomatik silahlardır. Tək atəş rejimi avtomatikdir, lakin nisbətən aşağı atəş sürəti idarə olunan tətik çəkmələri ilə tək atışlara imkan verir. Sürgü pnevmatik geri dönmə tamponu kimi çıxış edən teleskopik geri dönmə yayı bələdçisi var. İlk MP 38-lərdə sürüşmə sapı daimi olaraq sürüşməyə bərkidilmişdi, lakin gec istehsal olunan MP 38-lərdə və MP 40-larda sürüşmə tutacağı ayrıca hissə kimi hazırlanmışdır. O, həm də qopçanın başını əsas açılışın üstündəki iki ayrı çəngəldən birinə itələməklə təhlükəsizlik rolunu oynayır; Bu hərəkət sürüşməni əyilmiş (arxa) və ya tərksilah edilmiş (irəli) vəziyyətdə kilidləyir. İlk MP 38-lərdə bu xüsusiyyətin olmaması sürüşməni irəli vəziyyətdə saxlamaq üçün istifadə edilən kiçik halqa dəri qayışlar kimi sahə tədbirləri ilə nəticələndi.
MP 38 korpusu işlənmiş poladdan hazırlanmışdı, lakin bu, çox vaxt aparan və bahalı bir proses idi. Vaxta və materiallara qənaət etmək və bununla da istehsalı artırmaq üçün MP 40 gövdəsinin konstruksiyası möhürlənmiş polad və elektro-nöqtə qaynaqından istifadə etməklə mümkün olduğu qədər sadələşdirilmişdir. MP 38-də gövdə və boltda uzununa yivlər və maqazin korpusunda dairəvi çuxur var. MP 40-da bu xüsusiyyətlər aradan qaldırılmışdır.
Əksər MP 38 və MP 40 avtomatlarında olan xüsusiyyət, lülənin altındakı alüminium, polad və ya Marqolit (Bakelit variantı) dayaq çubuğudur. Bu Sd.Kfz. 251 kimi yarı yollu, üstü açıq zirehli personal daşıyıcılarının yan tərəfdən atəş açarkən silahı sabitləşdirmək üçün istifadə olunurdu. Maqazin yuvası ilə Marqolit tapançasının tutacağı arasında Marqolitdən hazırlanmış ön hissə də var. Barelin heç bir izolyasiya forması olmadığından, yanlış yerləşdirilsə, dayaq əlinin yanmasına səbəb olardı. MP 40, həmçinin, avtomat silah üçün bir ilk olan, qatlanan zaman ümumi silahı daha qısa edən qabağa qatlanan metal ehtiyata malikdir. Bununla belə, bu ehtiyat dizaynı bəzən sərt döyüş istifadəsi üçün kifayət qədər davamlı deyildi.
MP 40 ümumiyyətlə etibarlı olsa da, əsas zəif cəhəti onun 32 dəyirmi maqazini idi. Tompson M1921/1928 variantlarında tapılan iki sütunlu, mütərəqqi yem maqazinindən fərqli olaraq, MP 40 iki sütunlu, tək yemli versiyadan istifadə edir. Tək yem ucu, qalan flaşların yem kənarlarına doğru yuxarıya doğru hərəkət etməsinə artan müqavimət göstərdi və bu da bəzən qidalanma uğursuzluqlarına səbəb oldu; bu problem kir və ya digər zibillərin olması ilə daha da pisləşdi. Digər bir problem də maqazindən bəzən tutacaq kimi istifadə edilməməsi idi. Maqazin quyusu maqazini möhkəm bağlı saxlamadığından, maqazinin gövdəsinə əl təzyiqi maqazinin dodaqlarının qidalanma xəttindən ayrılmasına səbəb olduqda, bu, silahın nasazlığına səbəb olurdu. Alman əsgərlərinə qidalanma nasazlığının qarşısını almaq üçün dəstək əli ilə silahın altındakı ön ucunu və ya maqazin gövdəsini tutmaq öyrədilmişdi.
Xüsusiyyətləri
MP 36 və MP 38 kimi avtomatlar əvvəllər də hazırlanmışdı, lakin MP 40-ın ən böyük yeniliyi onun maqazini idi. MP 36 və MP 38 kimi avtomatlarda maqazin tapançanın yan tərəfinə kanalla bağlanan silindr idi. Bunlar nəinki atəşi məhdudlaşdırırdı, həm də silahın daşınmasını çətinləşdirirdi. Beləliklə, MP 40-lar tankdan sonra səngər müharibəsini ləğv edən ən mühüm səbəb oldu. Lakin MP 40-lar daha sonra düşmən dövlətlərin inkişaf etdirdiyi silahlara qarşı təsirsiz oldu. Xüsusilə rusların PPŞ-41-i, amerikalıların Tompson və M1918 Brovninqə qarşı qeyri-adekvat idi. Yalnız müharibənin sonlarına doğru Almaniya bu silahı əvəz edə biləcək bir silah hazırladı. Onların StG 44-lərlə əvəzlənməsi planlaşdırılsa da, müharibənin sonuna qədər Karabiner 98k/Mauser Kar 98k-dən sonra Almaniyanın ən mühüm piyada atəş qüvvəsi olaraq qaldı. Müharibənin sonuna qədər 1 milyondan çox MP 40 istehsal edildi.
Maraqlı faktlar
MP-40 Faşist Almaniyasında bəzi qoşunlar tərəfindən istifadə olunsada, filmlərdə ən çox yer alan silahdır.
Mənbə
- İkinci dünya müharibəsinin ən məşhur silahları - FOTOLENT 2011-08-23 at the Wayback Machine (az.)
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
MP 40 alm Maschinenpistole 40 azerb Avtomat 40 alman istehsali olan avtomat Ikinci Dunya Muharibesinde Almaniya ve diger Axis dovletleri terefinden genis sekilde istifade edilmisdir MP 40Olke Ucuncu ReyxIstismar tarixcesiIstismara baslanmasi 1938Istifade edilen doyusler Ikinci Dunya muharibesi SSRI nin Polsani isgali SSRI Finlandiya muharibesi 1939 1940 Koreya muharibesi Suveys bohrani Altigunluk muharibe Folklend muharibesi Somali vetendas muharibesi Kosovo Muharibesi Kambocada vetendas muharibesi Iran Iraq muharibesi Birinci Cecenistan muharibesi Ikinci Cecenistan muharibesi Donbass muharibesiIstehsal tarixcesiKonstruksiya tarixi 1938 Vikianbarda elaqeli mediafayllarBellerinde MP 40 olan kamuflajli SS esgerleri Silah 1938 ci ilde Heinrix Vollmer terefinden selefi MP 38 den ilhamlanaraq dizayn edilib Tez tez qerb ve serq cebhelerinde piyadalar parasutculer tagim ve boluk komandirleri terefinden istifade olunurdu Onun qabaqcil ve muasir xususiyyetleri bu silahi muharibeden sonra dunya olkelerinin esgerleri arasinda sevimli ve populyar etdi Muttefiq quvveler terefinden alman silah dizayneri Hugo Schmeisser soyadi ile istinad edilirdi baxmayaraq ki onun dizayninda ve istehsalinda hec bir istiraki yox idi Erma Verke terefinden 1940 1945 ci illerde texminen 1 1 milyon MP 40 istehsal edilmisdir DizaynSerq cebhesinde Alman esgeri yanvar 1944 MP 40 avtomatlari aciq boltlu partlayici avtomatik silahlardir Tek ates rejimi avtomatikdir lakin nisbeten asagi ates sureti idare olunan tetik cekmeleri ile tek atislara imkan verir Surgu pnevmatik geri donme tamponu kimi cixis eden teleskopik geri donme yayi beledcisi var Ilk MP 38 lerde surusme sapi daimi olaraq surusmeye berkidilmisdi lakin gec istehsal olunan MP 38 lerde ve MP 40 larda surusme tutacagi ayrica hisse kimi hazirlanmisdir O hem de qopcanin basini esas acilisin ustundeki iki ayri cengelden birine itelemekle tehlukesizlik rolunu oynayir Bu hereket surusmeni eyilmis arxa ve ya terksilah edilmis ireli veziyyetde kilidleyir Ilk MP 38 lerde bu xususiyyetin olmamasi surusmeni ireli veziyyetde saxlamaq ucun istifade edilen kicik halqa deri qayislar kimi sahe tedbirleri ile neticelendi MP 38 korpusu islenmis poladdan hazirlanmisdi lakin bu cox vaxt aparan ve bahali bir proses idi Vaxta ve materiallara qenaet etmek ve bununla da istehsali artirmaq ucun MP 40 govdesinin konstruksiyasi mohurlenmis polad ve elektro noqte qaynaqindan istifade etmekle mumkun oldugu qeder sadelesdirilmisdir MP 38 de govde ve boltda uzununa yivler ve maqazin korpusunda dairevi cuxur var MP 40 da bu xususiyyetler aradan qaldirilmisdir Ekser MP 38 ve MP 40 avtomatlarinda olan xususiyyet lulenin altindaki aluminium polad ve ya Marqolit Bakelit varianti dayaq cubugudur Bu Sd Kfz 251 kimi yari yollu ustu aciq zirehli personal dasiyicilarinin yan terefden ates acarken silahi sabitlesdirmek ucun istifade olunurdu Maqazin yuvasi ile Marqolit tapancasinin tutacagi arasinda Marqolitden hazirlanmis on hisse de var Barelin hec bir izolyasiya formasi olmadigindan yanlis yerlesdirilse dayaq elinin yanmasina sebeb olardi MP 40 hemcinin avtomat silah ucun bir ilk olan qatlanan zaman umumi silahi daha qisa eden qabaga qatlanan metal ehtiyata malikdir Bununla bele bu ehtiyat dizayni bezen sert doyus istifadesi ucun kifayet qeder davamli deyildi MP 40 umumiyyetle etibarli olsa da esas zeif ceheti onun 32 deyirmi maqazini idi Tompson M1921 1928 variantlarinda tapilan iki sutunlu mutereqqi yem maqazininden ferqli olaraq MP 40 iki sutunlu tek yemli versiyadan istifade edir Tek yem ucu qalan flaslarin yem kenarlarina dogru yuxariya dogru hereket etmesine artan muqavimet gosterdi ve bu da bezen qidalanma ugursuzluqlarina sebeb oldu bu problem kir ve ya diger zibillerin olmasi ile daha da pislesdi Diger bir problem de maqazinden bezen tutacaq kimi istifade edilmemesi idi Maqazin quyusu maqazini mohkem bagli saxlamadigindan maqazinin govdesine el tezyiqi maqazinin dodaqlarinin qidalanma xettinden ayrilmasina sebeb olduqda bu silahin nasazligina sebeb olurdu Alman esgerlerine qidalanma nasazliginin qarsisini almaq ucun destek eli ile silahin altindaki on ucunu ve ya maqazin govdesini tutmaq oyredilmisdi XususiyyetleriMP 36 ve MP 38 kimi avtomatlar evveller de hazirlanmisdi lakin MP 40 in en boyuk yeniliyi onun maqazini idi MP 36 ve MP 38 kimi avtomatlarda maqazin tapancanin yan terefine kanalla baglanan silindr idi Bunlar neinki atesi mehdudlasdirirdi hem de silahin dasinmasini cetinlesdirirdi Belelikle MP 40 lar tankdan sonra senger muharibesini legv eden en muhum sebeb oldu Lakin MP 40 lar daha sonra dusmen dovletlerin inkisaf etdirdiyi silahlara qarsi tesirsiz oldu Xususile ruslarin PPS 41 i amerikalilarin Tompson ve M1918 Brovninqe qarsi qeyri adekvat idi Yalniz muharibenin sonlarina dogru Almaniya bu silahi evez ede bilecek bir silah hazirladi Onlarin StG 44 lerle evezlenmesi planlasdirilsa da muharibenin sonuna qeder Karabiner 98k Mauser Kar 98k den sonra Almaniyanin en muhum piyada ates quvvesi olaraq qaldi Muharibenin sonuna qeder 1 milyondan cox MP 40 istehsal edildi Maraqli faktlarMP 40 Fasist Almaniyasinda bezi qosunlar terefinden istifade olunsada filmlerde en cox yer alan silahdir MenbeIkinci dunya muharibesinin en meshur silahlari FOTOLENT 2011 08 23 at the Wayback Machine az