Santyaqo — Çilinin paytaxtı, ölkənin ən böyük şəhəri, əhalisi 5 milyondan çoxdur. Bu deməkdir ki, Çili əhalisinin 40% -i Santyaqoda və onun yaxınlığında yaşayır. "Santyaqo Sentro" şəhərin inzibati bölgələrindən biridir və şəhər mərkəzini əhatə edir. Burada təxminən 230 min insan yaşayır.
Santyaqo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Santiago de Chile | |||||
![]() | |||||
| |||||
Ölkə | |||||
Tarixi və coğrafiyası | |||||
Əsası qoyulub | 1541 | ||||
Sahəsi |
| ||||
Mərkəzin hündürlüyü | 521 ± 1 m | ||||
Saat qurşağı | |||||
Əhalisi | |||||
Əhalisi |
| ||||
Rəqəmsal identifikatorlar | |||||
Telefon kodu | 56 2 | ||||
Poçt indeksi | 3580000 | ||||
Digər | |||||
gobiernosantiago.cl | |||||
![]() |
Coğrafiyası
Santyaqo , Mapoço çayının sahilllərindən And dağlarının ətəklərindəki bir sırada yerləşmişdir. Tıxac və sənayenin sıxlğı çox vaxt havanın çirklənməsində problem yaradır. Belə ki, qış aylarında, şəhərin şərq sərhədləri ətrafında dağ silsilələrini seçmək çox çətindir. Yeni şəhərin tikintisinə Hippodamus sistemi üçün küçələri hazırlayan Pedro de Gamboa əmanət edilib. İqlimi quru və tempuraturu yüksəkdir.
Tarixi
Keçmişdə müasir şəhər ərazisində İnklər yaşadı. 12 fevral 1541 — ci ildə Pedro de Valdivia tərəfindən Çilinin paytaxtı Santyaqo şəhərinin əsası qoyulmuşdur. Mayın 13-də 1647-ci ildə 12 min nəfərlik ağır zəlzələ şəhəri devirdi. 1778-ci ildə Rio Mapocho'da bir körpü quruldu. Puente Cal Canto adlı bu körpü, La Chimba bölgəsini şəhər mərkəzinə birləşdirir. Quruluş mərasimi bu gün şəhər mərkəzində bir park olan Santa Lucia təpəsində keçirilmişdir. Valvianın bu ərazini seçməsinin səbəəbi Maroço çayının burada böyük bir ada yaratması idi. Bu ərazi şəhəri Araukanların hücumlarından qorumaq üçün uyğundur. Lakin 1541-ci ildə ilk hücumlar başlamışdır. İlk binalar Picunçelər tərəfindən inşa edilmişdir. Mapocho çayının cənub hissəsində bir qolu qurutularaq buraya Alameda de las Delikias adı verilən bir şəhər salınır. Santyaqo xalqı qısaca "Almeda" dediyi küçənin bu gün adı " Avenida Libertador Genaral Bernardo O Higgins"dir. 1647-ci ildə 12 min insanın öldüyü bir zəlzələ baş veririr və şəhər ağır vəziyyətə düşür. 1778-ci ildə Rio Marpoço üzərində bir körpü inşa edilir. Puante Kal Kanto adlı bu körpü La Çimba bölgəsini şəhər mrkəzinə birləşdirilir.
5 aprel 1818-ci ildə Çili qüvvələri Maipu döyüşündə İspaniyanı məğlub edərək ölkənin müstəqilliyini qazanıb.
8 dekabr 1863-cü ildə İqlesi de la Kompani Kilsəsi yanğın nəticəsində tamamilə yandı. Burada yanğın nəticəsində 2000-dən çox qurbanı olan bir abidə tikilir.
Əhalisi
1885-ci ildə Santyaqoda 236.412 çox əhali yaşayırdı. Paytaxla yanaşı Çilinin özündə etnik tərkibə baxdıqda ağlar və ağ Amerika hinduları-95% , Ameridianlar-3%, digər xalqlar-2% təşkil edir. Santyaqonun ərazisində 2014-cü ildə 6.243 milyon əhali yaşamaqda idi..
İqtisadiyyatı
Böyük Çilili şirkətlərin mərkəzi Santyaqo şəhərindədir. Eyni şəkildə bir çox xarici firmanın nümayəndələri də var. Media mərkəzi yenə burada olduğundan milli telekanallar burada yayımlanır. El Merkurio, Santyaqo, La Terkera və s. 2004–2008 və 2005-ci illərdə Amerika İqtisadiyyat jurnalı tərəfindən Latın Amerikada müzakirə ediləcək ən əhəmiyyətli şəhər seçildi. İqtisadiyyatının əsas hissəsini emaledici sənaye, dağ-mədən sənayesi (mis istehsalı üzrə dünya üzrə birinci yer), meşə emalı sənayesi, nəqliyyat təchizatı istehsalı balıqçılıq, kənd təsərrüfatı və xidmət sahələri təşkil edir..
Nəqliyyatı
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlrTDJRekwwTkJSbDlsYmw5SVpYSnVZVzVrYjE5a1pWOU5ZV2RoYkd4aGJtVnpMbXB3Wnk4eU1qQndlQzFEUVVaZlpXNWZTR1Z5Ym1GdVpHOWZaR1ZmVFdGbllXeHNZVzVsY3k1cWNHYz0uanBn.jpg)
İctimai nəqliyyat sistemi "Transantiago" şirkəti tərəfindən idarə olunur və şəhəri metro və avtobuslarla təmin edir. Santyaqoda Metro 1975-ci ildən mövcuddur və 5 xətt və 108 stansiyadan ibarətdir, iki xəttin tikintisi davam edir (2014). Avtobuslar, Avropa markaları, xüsusi göndərmə şirkətləri tərəfindən xidmətə verilir. Təchizat kontaksız kartla istifadə olunur.
İqlimi
Santyaqo üçün aylıq orta temperatur və yağıntı
Mənbə: fehlt |
Şəkillər
- Palacio de La Moneda
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Həmçinin bax
İstinadlar
- archINFORM (alm.). 1994.
- http://ine-chile.maps.arcgis.com/apps/Cascade/index.html?appid=cf0be9a196e24eaa9e6eafb970939f2a.
- 2017 Chile census.
- См. стр. 20: "Demographia World Urban Areas" (PDF). 2016-10-13 tarixində (PDF). İstifadə tarixi: 2018-09-17.
- (PDF). 2018-05-08 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-09-17.
Xarici keçidlər
- Çilinin paytaxtı Santyaqo
- Roma papası Santyaqoda
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgwTHpSaEwwTnZiVzF2Ym5NdGJHOW5ieTV6ZG1jdk16QndlQzFEYjIxdGIyNXpMV3h2WjI4dWMzWm5MbkJ1Wnc9PS5wbmc=.png)
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Santyaqo Cilinin paytaxti olkenin en boyuk seheri ehalisi 5 milyondan coxdur Bu demekdir ki Cili ehalisinin 40 i Santyaqoda ve onun yaxinliginda yasayir Santyaqo Sentro seherin inzibati bolgelerinden biridir ve seher merkezini ehate edir Burada texminen 230 min insan yasayir SantyaqoSantiago de ChileBayraq Gerb33 26 15 c e 70 39 00 q u Olke CiliTarixi ve cografiyasiEsasi qoyulub 1541Sahesi 837 89 km Merkezin hundurluyu 521 1 mSaat qursagi UTC 04 00EhalisiEhalisi 6 257 516 nef 2017 Reqemsal identifikatorlarTelefon kodu 56 2Poct indeksi 3580000Digergobiernosantiago clXeriteni goster gizle Santyaqo Vikianbarda elaqeli mediafayllarCografiyasiSantyaqo Mapoco cayinin sahilllerinden And daglarinin eteklerindeki bir sirada yerlesmisdir Tixac ve senayenin sixlgi cox vaxt havanin cirklenmesinde problem yaradir Bele ki qis aylarinda seherin serq serhedleri etrafinda dag silsilelerini secmek cox cetindir Yeni seherin tikintisine Hippodamus sistemi ucun kuceleri hazirlayan Pedro de Gamboa emanet edilib Iqlimi quru ve tempuraturu yuksekdir TarixiKecmisde muasir seher erazisinde Inkler yasadi 12 fevral 1541 ci ilde Pedro de Valdivia terefinden Cilinin paytaxti Santyaqo seherinin esasi qoyulmusdur Mayin 13 de 1647 ci ilde 12 min neferlik agir zelzele seheri devirdi 1778 ci ilde Rio Mapocho da bir korpu quruldu Puente Cal Canto adli bu korpu La Chimba bolgesini seher merkezine birlesdirir Qurulus merasimi bu gun seher merkezinde bir park olan Santa Lucia tepesinde kecirilmisdir Valvianin bu erazini secmesinin sebeebi Maroco cayinin burada boyuk bir ada yaratmasi idi Bu erazi seheri Araukanlarin hucumlarindan qorumaq ucun uygundur Lakin 1541 ci ilde ilk hucumlar baslamisdir Ilk binalar Picunceler terefinden insa edilmisdir Mapocho cayinin cenub hissesinde bir qolu qurutularaq buraya Alameda de las Delikias adi verilen bir seher salinir Santyaqo xalqi qisaca Almeda dediyi kucenin bu gun adi Avenida Libertador Genaral Bernardo O Higgins dir 1647 ci ilde 12 min insanin olduyu bir zelzele bas veririr ve seher agir veziyyete dusur 1778 ci ilde Rio Marpoco uzerinde bir korpu insa edilir Puante Kal Kanto adli bu korpu La Cimba bolgesini seher mrkezine birlesdirilir 5 aprel 1818 ci ilde Cili quvveleri Maipu doyusunde Ispaniyani meglub ederek olkenin musteqilliyini qazanib 8 dekabr 1863 cu ilde Iqlesi de la Kompani Kilsesi yangin neticesinde tamamile yandi Burada yangin neticesinde 2000 den cox qurbani olan bir abide tikilir Ehalisi1885 ci ilde Santyaqoda 236 412 cox ehali yasayirdi Paytaxla yanasi Cilinin ozunde etnik terkibe baxdiqda aglar ve ag Amerika hindulari 95 Ameridianlar 3 diger xalqlar 2 teskil edir Santyaqonun erazisinde 2014 cu ilde 6 243 milyon ehali yasamaqda idi IqtisadiyyatiBoyuk Cilili sirketlerin merkezi Santyaqo seherindedir Eyni sekilde bir cox xarici firmanin numayendeleri de var Media merkezi yene burada oldugundan milli telekanallar burada yayimlanir El Merkurio Santyaqo La Terkera ve s 2004 2008 ve 2005 ci illerde Amerika Iqtisadiyyat jurnali terefinden Latin Amerikada muzakire edilecek en ehemiyyetli seher secildi Iqtisadiyyatinin esas hissesini emaledici senaye dag meden senayesi mis istehsali uzre dunya uzre birinci yer mese emali senayesi neqliyyat techizati istehsali baliqciliq kend teserrufati ve xidmet saheleri teskil edir NeqliyyatiIctimai neqliyyat sistemi Transantiago sirketi terefinden idare olunur ve seheri metro ve avtobuslarla temin edir Santyaqoda Metro 1975 ci ilden movcuddur ve 5 xett ve 108 stansiyadan ibaretdir iki xettin tikintisi davam edir 2014 Avtobuslar Avropa markalari xususi gonderme sirketleri terefinden xidmete verilir Techizat kontaksiz kartla istifade olunur IqlimiSantyaqo ucun ayliq orta temperatur ve yaginti Yan Fev Mar Apr May Iyn Iyl Avq Sen Okt Noy DekMax Temperatur C 37 7 36 6 36 8 32 3 31 1 26 7 28 2 29 9 32 9 33 3 34 7 35 0 O 32 9Min Temperatur C 29 4 28 9 26 9 22 8 18 2 14 8 14 3 16 2 18 4 22 0 25 3 28 1 O 22 1Yaginti mm 0 0 1 3 8 10 11 6 5 2 1 0 S 47Gunesli saatlar s g 362 7 302 3 272 8 201 0 155 0 1 220 0 145 7 161 2 186 0 258 0 306 0 347 2 O 325Yagisli gunler g 0 3 1 7 3 8 12 9 44 2 80 8 101 3 55 1 22 5 11 0 9 0 2 7 S 345 3Nisbi rutubet 57 60 65 71 80 84 84 81 78 71 63 58 O 71 1T e m p e r a t u r 37 7 29 4 36 6 28 9 36 8 26 9 32 3 22 8 31 1 18 2 26 7 14 8 28 2 14 3 29 9 16 2 32 9 18 4 33 3 22 0 34 7 25 3 35 0 28 1Yan Fev Mar Apr May Iyn Iyl Avq Sen Okt Noy DekA t m o s f e r c o k u n t u s u 0 0 1 3 8 10 11 6 5 2 1 0 Yan Fev Mar Apr May Iyn Iyl Avq Sep Okt Noy Dek Menbe fehltSekillerPalacio de La MonedaHemcinin baxSanta Xuana Cili IstinadlararchINFORM alm 1994 http ine chile maps arcgis com apps Cascade index html appid cf0be9a196e24eaa9e6eafb970939f2a 2017 Chile census Sm str 20 Demographia World Urban Areas PDF 2016 10 13 tarixinde PDF Istifade tarixi 2018 09 17 PDF 2018 05 08 tarixinde orijinalindan PDF arxivlesdirilib Istifade tarixi 2018 09 17 Xarici kecidlerCilinin paytaxti Santyaqo Roma papasi SantyaqodaVikianbarda Santyaqo ile elaqeli mediafayllar var