Abin (adıq Абын — «meşə») — Rusiyanın Krasnodar diyarında çay. Varnavin su anbarına tökülür. Kuban çayının hövzəsinə daxildir. Çayın uzunluğuи — 81 km, su toplayıcı hövzənin sahəsi — 484 km²-dir.
| Abin | |
|---|---|
| adıq Абын | |
| | |
| Ölkələr | |
| Mənbəyi | Böyük Qafqaz |
| • Yüksəkliyi | 860 m |
| Mənsəbi | |
| • Yüksəkliyi | 8 m |
| Uzunluğu | 81 km |
| Hövzəsinin sahəsi | 484 km² |
| | |
| [ru] | 06020001912108100005884 |
Coğrafiyası
Abin çayı mənbəyi Kosexur silsiləsinin şimal yamacında yerləşir. Yuxarı axarlarında çay sürətl axır və suyu şəffafdır. Erivan stansiyasında çay Mixale çayı ilə birləşir və daha geniş dərə ilə axır. Bu bölgədə çay kənarı boyu Erivan-Şapsuqun torpaq yolu keçir. Şapsuq stansiyası yaxınlığında Abin çayı soldan özünün əsas qolunu Adeqoyu qəbul edir. Daha sonra çay Abinsk boyunca axır və Varnavin su anbarına tökülür. Erivan stansiyasından sonra çayın suyu bulanlıqdır.
Tarixi
Çayın axdığı bölgədə eramızdan əvvəl şapsuqlar tayfası məskunlaşmışdır. Onlar ərazini tərk etdikdən sonra onlardan çoxlu dolmenlər qalmışdır. Ən böyük dolmenlərin qruplaşması çayın kiçik qolu yaxınlığındadır. Bu çay Kruçenaya dərsindən axır.
1830-cu ildə müasir Şapsuq və Erivan stansiyalarının yerində, eləcə də Abinsk ərazisində möhkəmləndiri quruğular inşa edilmişdir. 1863-cü ildə isə əraziyə kazaklar məskunlaşdırıldı. Çay kənarında məskunlaşan əhali düşünürdü ki, Abin çayı torpaqları suvarmasında önəmli rol oynayacaq. Ancaq əkinçilik üçün bu bölgə əlverişsiz idi. Məhs o üzdən 1865-ci ildə əhali Ekaterinodara məktub yazmış və köçürülmələrini xahiş etmişlər.
Etimologiyası
Toponimin mənşəyi haqqında müxtəlif versiyalar var. İlkin versiya belədir ki, «abin» — abxaz sözü «abna»- meşə deməkdir. Başqa bir versiyaya görə çayın adı moet tayfalarının adıdır - Abun. Abxaz dilində «abaa» «qala» deməkdir. Türk dillərində «ab» sözü mövcuddur- çay və ya su deməkdir.
Abin çayının adı ilə ərazidə yaradılmış Abinsk şəhəri adlandırılmışdır. Abinsk Abinsk rayonun inzibati mərkəzidir.
Turizm
Çay vadisi boyu avtomobillərdə ekskursiya həyata keçirilir. Çayda balıq tutumu ilin çox vaxtı aktivdir. Adıgeylərin və şapsuqların mədəniyyətinə olan marağın artamsı ilə əlaqədər əraziyə gələn turistlərin sayı çoxllamışdır.
İstinadlar
- Кумахов М. А. Адыгская (черкесская) энциклопедия. — Москва: ФОНД им. Б. Х. Акбашева, 2006. — ISBN 5-99003-371-0.
- Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 8. Северный Кавказ / под ред. Д. Д. Мордухай-Болтовского. — Л.: Гидрометеоиздат, 1964. — 309 с.
- Трофимов С.А. Путеводитель по Северо-Западному Кавказу.. — Абинск, 2006.
- В. Н. Ковешников. Очерки по топонимике Кубани. — Краснодар: Мир Кубани, 2006. — С. 9. — 249 с. — ISBN 5-00-000578-3.
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Abin adiq Abyn mese Rusiyanin Krasnodar diyarinda cay Varnavin su anbarina tokulur Kuban cayinin hovzesine daxildir Cayin uzunlugui 81 km su toplayici hovzenin sahesi 484 km dir Abinadiq AbynOlkeler RusiyaKrasnodar diyariMenbeyi Boyuk Qafqaz Yuksekliyi 860 mMensebi Yuksekliyi 8 mUzunlugu 81 kmHovzesinin sahesi 484 km menbeyi mensebiAbin cayi Krasnodar diyarinin fiziki xeritesinde 44 35 sm e 38 18 s u 44 59 sm e 38 04 s u ru 06020001912108100005884CografiyasiAbin cayi menbeyi Kosexur silsilesinin simal yamacinda yerlesir Yuxari axarlarinda cay suretl axir ve suyu seffafdir Erivan stansiyasinda cay Mixale cayi ile birlesir ve daha genis dere ile axir Bu bolgede cay kenari boyu Erivan Sapsuqun torpaq yolu kecir Sapsuq stansiyasi yaxinliginda Abin cayi soldan ozunun esas qolunu Adeqoyu qebul edir Daha sonra cay Abinsk boyunca axir ve Varnavin su anbarina tokulur Erivan stansiyasindan sonra cayin suyu bulanliqdir TarixiCayin axdigi bolgede eramizdan evvel sapsuqlar tayfasi meskunlasmisdir Onlar erazini terk etdikden sonra onlardan coxlu dolmenler qalmisdir En boyuk dolmenlerin qruplasmasi cayin kicik qolu yaxinligindadir Bu cay Krucenaya dersinden axir 1830 cu ilde muasir Sapsuq ve Erivan stansiyalarinin yerinde elece de Abinsk erazisinde mohkemlendiri qurugular insa edilmisdir 1863 cu ilde ise eraziye kazaklar meskunlasdirildi Cay kenarinda meskunlasan ehali dusunurdu ki Abin cayi torpaqlari suvarmasinda onemli rol oynayacaq Ancaq ekincilik ucun bu bolge elverissiz idi Mehs o uzden 1865 ci ilde ehali Ekaterinodara mektub yazmis ve kocurulmelerini xahis etmisler EtimologiyasiToponimin menseyi haqqinda muxtelif versiyalar var Ilkin versiya beledir ki abin abxaz sozu abna mese demekdir Basqa bir versiyaya gore cayin adi moet tayfalarinin adidir Abun Abxaz dilinde abaa qala demekdir Turk dillerinde ab sozu movcuddur cay ve ya su demekdir Abin cayinin adi ile erazide yaradilmis Abinsk seheri adlandirilmisdir Abinsk Abinsk rayonun inzibati merkezidir TurizmCay vadisi boyu avtomobillerde ekskursiya heyata kecirilir Cayda baliq tutumu ilin cox vaxti aktivdir Adigeylerin ve sapsuqlarin medeniyyetine olan maragin artamsi ile elaqeder eraziye gelen turistlerin sayi coxllamisdir IstinadlarKumahov M A Adygskaya cherkesskaya enciklopediya Moskva FOND im B H Akbasheva 2006 ISBN 5 99003 371 0 Resursy poverhnostnyh vod SSSR Gidrologicheskaya izuchennost T 8 Severnyj Kavkaz pod red D D Morduhaj Boltovskogo L Gidrometeoizdat 1964 309 s Trofimov S A Putevoditel po Severo Zapadnomu Kavkazu Abinsk 2006 V N Koveshnikov Ocherki po toponimike Kubani Krasnodar Mir Kubani 2006 S 9 249 s ISBN 5 00 000578 3
