İultinski rayonu — Rusiyanın Çukot Muxtar Dairəsinə daxil olan inzibai rayon.
İultinski rayonu | |||
---|---|---|---|
![]() | |||
| |||
| |||
Ölkə | |||
Tarixi və coğrafiyası | |||
Yaradılıb | 1953 | ||
Sahəsi |
| ||
Əhalisi | |||
Əhalisi |
| ||
Rəsmi sayt | |||
![]() | |||
![]() |
Coğrafiyası
İultinski rayonu Çukot Muxtar Dairəsinin şimal-şərqində yerləşir. Şimaldan Çukot və Şərqi Sibir dənizləri onun sahillərini yuyur.
Bu ərazinin özünə məxsusluğu ondadır ki, ərazi qütb en dairəsi daxilində, üstəlik 180-ci meridianda yeeləşir. Ərazinin bir hissəsi şərqdə, bir hissəsi isə qərb yarımkürrəsində yerləşir.
Təbiəti
Rayonun ərazisindən Oxot-Çukot vulkanik xətti keçir. Bu ərazilərfə volfram və qalay kifayət qədər zəngindir. Üstəlik kömür olan ərazilər vardır.
![image](https://www.wikimedia.az-az.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraW1lZGlhLmF6LWF6Lm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTlqTDJObEx5VkVNQ1U1T0NWRU1TVTRNeVZFTUNWQ1FpVkVNU1U0UXlWRU1TVTRNaVZFTUNWQ09DVkVNQ1ZDUkNWRU1TVTRNU1ZFTUNWQ1FTVkVNQ1ZDT0NWRU1DVkNPVjhsUkRFbE9EQWxSREFsUWpBbFJEQWxRamtsUkRBbFFrVWxSREFsUWtRdWFuQm5MemN3TUhCNExTVkVNQ1U1T0NWRU1TVTRNeVZFTUNWQ1FpVkVNU1U0UXlWRU1TVTRNaVZFTUNWQ09DVkVNQ1ZDUkNWRU1TVTRNU1ZFTUNWQ1FTVkVNQ1ZDT0NWRU1DVkNPVjhsUkRFbE9EQWxSREFsUWpBbFJEQWxRamtsUkRBbFFrVWxSREFsUWtRdWFuQm4uanBn.jpg)
Təbiəti elədə rəngarəng deyildir. Ərazi əsasən dağ tundrası və Arktik zonalardan ibarətdir. Rayonun ən zəngin əraziləri əsasən hövzəsi gözəl dağ mənzərələri və dağ gölləri ilə seçilir. Rayonun ərazisinə daxil olan Vrangel adası UNESCO-nun Ümumdünya irsi elan edilmişdir.
Faydalı qazıntılar
İultinski rayonu faydalı qazıntılarla zəngindir
Faydalı qazıntılar | Ümumi ehtiyat, t. | İstifadəsi |
---|---|---|
Qalay | 95000 | 1992 ildən |
Voolfram | 150000 | 1992 ildən |
Qızıl | 210 | hazırlıq işləri gedir |
Mobilden | 40000 | ehtiyat |
Gümüş | 2000 | ehtiyat |
Sürmə | 31000 | ehtiyat |
Sinq | 3100000 | ehtiyat |
Civə | ? | 1978 ildən |
Üstəlik ərazidə qonur kömür, tikinti daşı, gil ehtiyatları vardır. Qaz və neft ehtiyatlarının olması ehtimal edilir.
Tarixi
1953-cü ilin 2 dekabrında RSFSR-nın qərarı ilə Xabarovsk diyarının tərkibində rayonların yaradılması haqqında qərara əsasən təşkil edilmişdir. Rayonun mərkəzi Eqvekinot qəsəbəsidir.
1953-cü ili 3 dekabrında növbəti qərarla Maqadan vilayətinin təşkil olması ilə rayon Çukot Muxtar Diyarının tərkibində Maqadan vilayətinə daxil edilir.
1973-cü ilin 27 dekabr qərarı ilə İultinski rayonu yeni təşkil olunmuş Şmidtov rayonunun tərkibinə qatılır. 30 may 2008 ildə Çukot Muxtar Diyarının № 40 qərarı ilə hər iki rayon Şərq rayonu adı ilə bir inzibati mərkəzdə birləşdirilir.
18 noyabr 2008 ildə № 146 qərarla Şərq rayonu yenidən İultinski rayonu adlandırılır.
1 yanvar 2010 il məlumatına əsasən inzibati cəhətdən rayon 8 bölgəyə ayrılır: İki şəhər tipli qəsəbə : və Şmidt burnu; altı kənd: Amquema, Vankarem, Konerqino, Nutepelmen, Rırkaypiy, Uelkal.
Billinq əvvələr Şmidt rayonuna daxil edilsədə sonradan 2009-cu ildən Çaun rayonuna daxil edilmişdir.
oktyabr 2010 ildə Nutepelmen kəndi İultinski rayonunun ərazisinə daxil edilir.
Nəqliyyat
Yerli əhəmiyyətli avtomobil yolunun uzunluğu 415 km təşkil edir. Rayonun əsas arteriya damarı il boyu açıq olan İultin-Eqvekinot avtomobil yoludur. Digər yollar isə mövsümü yollar hesab edilir. Əsas dəniz limanları Eqvekinot və Şmidt burnu limanlarıdır.
Digər rayonlar və ölkənin başqa bölgələr ilə əlaqə xüsusi ilə sərnişin daşımada hava nəqliyyatı ilə əlaqə yaradılır.
Rayonda dəmiryolu nəqliyyatı yoxdur. Rayonun əsas gəlir sahəsi maralçılıq, balıqçılıq və hasilat sənayesi vastəsi ilə əldə olunur.
Mətbuatı
Rayonun gündəlik qəzeti "Zaliv Kresta"dir (1994 ilə qədər. — "Qornyak Zapolyarnıy"), qəzet rayonun rəmi mətbu orqanıdır.
İstinadlar
- GeoNames (ing.). 2005.
- GEOnet Names Server. 2018.
- Численность населения Чукотского автономного округа по городским округам и муниципальным районам на 1 января 2023 года и в среднем за 2022 год (с учётом итогов ВПН-2020).
- Министерство Юстиции РФ [ölü keçid] — Закон Чукотского автономного округа от 15.12.2009 № 160-ОЗ "О внесении изменений в некоторые законодательные акты Чукотского автономного округа, регулирующие отношения в сфере местного самоуправления"
- Закон Чукотского автономного округа от 20 октября 2010 г. № 85-ОЗ 2018-06-21 at the Wayback Machine "Об упразднении сельского поселения Нутэпэльмен Иультинского муниципального района Чукотского автономного округа и о внесении изменений в отдельные законодательные акты Чукотского автономного округа"
- . 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-11-13.
Mənbə
- İultinski rayonunun rəsmi saytı 2013-04-08 at the Wayback Machine
- Официальный сайт муниципального образования.
- Форум жителей посёлков Иультинского района.
- О районе на сайте Чукотизбиркома. 2012-01-17 at the Wayback Machine
- Muzey mərkəzi "Naslediye Çuketki" 2017-05-25 at the Wayback Machine
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Iultinski rayonu Rusiyanin Cukot Muxtar Dairesine daxil olan inzibai rayon Iultinski rayonuGerb66 40 sm e 179 00 q u Olke RusiyaTarixi ve cografiyasiYaradilib 1953Sahesi 134 600 km EhalisiEhalisi 5 033 nef 2023 Resmi sayt Vikianbarda elaqeli mediafayllarCografiyasiIultinski rayonu Cukot Muxtar Dairesinin simal serqinde yerlesir Simaldan Cukot ve Serqi Sibir denizleri onun sahillerini yuyur Bu erazinin ozune mexsuslugu ondadir ki erazi qutb en dairesi daxilinde ustelik 180 ci meridianda yeelesir Erazinin bir hissesi serqde bir hissesi ise qerb yarimkurresinde yerlesir TebietiRayonun erazisinden Oxot Cukot vulkanik xetti kecir Bu erazilerfe volfram ve qalay kifayet qeder zengindir Ustelik komur olan eraziler vardir Tebieti elede rengareng deyildir Erazi esasen dag tundrasi ve Arktik zonalardan ibaretdir Rayonun en zengin erazileri esasen hovzesi gozel dag menzereleri ve dag golleri ile secilir Rayonun erazisine daxil olan Vrangel adasi UNESCO nun Umumdunya irsi elan edilmisdir Faydali qazintilarIultinski rayonu faydali qazintilarla zengindir Faydali qazintilar Umumi ehtiyat t IstifadesiQalay 95000 1992 ildenVoolfram 150000 1992 ildenQizil 210 hazirliq isleri gedirMobilden 40000 ehtiyatGumus 2000 ehtiyatSurme 31000 ehtiyatSinq 3100000 ehtiyatCive 1978 ilden Ustelik erazide qonur komur tikinti dasi gil ehtiyatlari vardir Qaz ve neft ehtiyatlarinin olmasi ehtimal edilir Tarixi1953 cu ilin 2 dekabrinda RSFSR nin qerari ile Xabarovsk diyarinin terkibinde rayonlarin yaradilmasi haqqinda qerara esasen teskil edilmisdir Rayonun merkezi Eqvekinot qesebesidir 1953 cu ili 3 dekabrinda novbeti qerarla Maqadan vilayetinin teskil olmasi ile rayon Cukot Muxtar Diyarinin terkibinde Maqadan vilayetine daxil edilir 1973 cu ilin 27 dekabr qerari ile Iultinski rayonu yeni teskil olunmus Smidtov rayonunun terkibine qatilir 30 may 2008 ilde Cukot Muxtar Diyarinin 40 qerari ile her iki rayon Serq rayonu adi ile bir inzibati merkezde birlesdirilir 18 noyabr 2008 ilde 146 qerarla Serq rayonu yeniden Iultinski rayonu adlandirilir 1 yanvar 2010 il melumatina esasen inzibati cehetden rayon 8 bolgeye ayrilir Iki seher tipli qesebe ve Smidt burnu alti kend Amquema Vankarem Konerqino Nutepelmen Rirkaypiy Uelkal Billinq evveler Smidt rayonuna daxil edilsede sonradan 2009 cu ilden Caun rayonuna daxil edilmisdir oktyabr 2010 ilde Nutepelmen kendi Iultinski rayonunun erazisine daxil edilir NeqliyyatYerli ehemiyyetli avtomobil yolunun uzunlugu 415 km teskil edir Rayonun esas arteriya damari il boyu aciq olan Iultin Eqvekinot avtomobil yoludur Diger yollar ise movsumu yollar hesab edilir Esas deniz limanlari Eqvekinot ve Smidt burnu limanlaridir Diger rayonlar ve olkenin basqa bolgeler ile elaqe xususi ile sernisin dasimada hava neqliyyati ile elaqe yaradilir Rayonda demiryolu neqliyyati yoxdur Rayonun esas gelir sahesi maralciliq baliqciliq ve hasilat senayesi vastesi ile elde olunur MetbuatiRayonun gundelik qezeti Zaliv Kresta dir 1994 ile qeder Qornyak Zapolyarniy qezet rayonun remi metbu orqanidir IstinadlarGeoNames ing 2005 GEOnet Names Server 2018 Chislennost naseleniya Chukotskogo avtonomnogo okruga po gorodskim okrugam i municipalnym rajonam na 1 yanvarya 2023 goda i v srednem za 2022 god s uchyotom itogov VPN 2020 Ministerstvo Yusticii RF olu kecid Zakon Chukotskogo avtonomnogo okruga ot 15 12 2009 160 OZ O vnesenii izmenenij v nekotorye zakonodatelnye akty Chukotskogo avtonomnogo okruga reguliruyushie otnosheniya v sfere mestnogo samoupravleniya Zakon Chukotskogo avtonomnogo okruga ot 20 oktyabrya 2010 g 85 OZ 2018 06 21 at the Wayback Machine Ob uprazdnenii selskogo poseleniya Nutepelmen Iultinskogo municipalnogo rajona Chukotskogo avtonomnogo okruga i o vnesenii izmenenij v otdelnye zakonodatelnye akty Chukotskogo avtonomnogo okruga 2016 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2015 11 13 MenbeIultinski rayonunun resmi sayti 2013 04 08 at the Wayback Machine Oficialnyj sajt municipalnogo obrazovaniya Forum zhitelej posyolkov Iultinskogo rajona O rajone na sajte Chukotizbirkoma 2012 01 17 at the Wayback Machine Muzey merkezi Naslediye Cuketki 2017 05 25 at the Wayback Machine